VMCA

Minimum Control Speed in Air

Türkçe: Havada Minimum Kontrol Hızı

KISACA

VMCA, çok motorlu uçakta bir motor arızası durumunda uçağın kontrol edilebilir kalması için gereken minimum hava hızıdır.

VMCA nedir?

Havada Minimum Kontrol Hızı (VMCA), çok motorlu uçaklarda kritik motor (genellikle en büyük itme sağlayan motor) arızası anında, uçağın kontrol edilebilir ve uçuş yolunun korunabilir kalması için gerekli minimum hava hızıdır. Bu hız, arızalı motorun yatış momentini sağlam motorların itme kuvvetiyle dengeleyebilecek kadar yeterli aerodinamik kontrol yüzey etkinliği sağlayan hızdır.

VMCA, uçak türü, ağırlık, ağırlık merkezi konumu, kanat konfigürasyonu (flap pozisyonu) ve hava yoğunluğuna bağlı olarak değişir. Pilot el kitabı (AFM/POH) ve uçak performans verileri içinde farklı koşullar için VMCA değerleri belirtilir. VMCA, kalkış ve tırmanış fazlarında özellikle kritiktir çünkü bu aşamalarda uçak düşük irtifada ve sınırlı performans marjında çalışır.

VMCA'nın altında uçak, arızalı motor tarafında yatış yapma eğilimi gösterir ve pilot bunu kontrol edemez; bu durum spin'e veya kontrollü uçuşun kaybına yol açabilir. Çok motorlu uçak pilotları, motor arızası prosedürlerinde VMCA'yı aşmayı ve gerekirse hızı artırmayı öğrenirler. VMCA, V-hızları ailesinin önemli bir üyesidir ve performans hesaplamalarında kalkış ve tırmanış güvenliğini belirler.

Örnek

Bir Twin Otter uçağında VMCA 35 knot olarak belirtilmiştir. Kalkış sırasında 30 knot hızda kritik motor arızası meydana gelirse, pilot hızı VMCA'nın üzerine çıkarmalı veya iniş yapmalıdır. 35 knot altında uçak kontrol edilemez hale gelir.

Kalkış V-hızları: VMCA nerede durur?

HızAçılımıKalkış performansındaki rolüKural
VMCGMinimum Control Speed on the Ground
Yerdeki minimum kontrol hızı
Kalkış rulosunda kritik motor durursa yalnız aerodinamik kontrollerle (burun tekeri kullanılmadan) pist merkez hattında kalınabilecek en düşük hız.VEF ≥ VMCG · V1 ≥ VMCG
VEFEngine Failure Speed
Motor arıza hızı
Hesaplarda kritik motorun arızalandığı varsayılan hız; pilotun fark edip tepki vermesi için V1'den yaklaşık 1 saniye önce kabul edilir.VMCG ≤ VEF < V1
V1Decision Speed
Karar hızı
Kalkıştan vazgeçmenin (RTO) başlatılabileceği en yüksek hız; V1'den sonra bir arıza olursa kalkışa devam edilir.VEF < V1 ≤ VR · V1 ≤ VMBE
VRRotation Speed
Rotasyon hızı
Pilotun burnu kaldırmaya (rotasyon) başladığı hız; tek motorla da 35 ft'te V2'ye ulaşılacak şekilde seçilir.VR ≥ V1 · VR ≥ 1,05 × VMCA
VMUMinimum Unstick Speed
Minimum yerden kesilme hızı
Uçağın güvenle yerden kesilip tırmanışa geçebildiği en düşük hız (kuyruk sürtme sınırında belirlenir).VLOF ≥ 1,10 × VMU (tüm motorlar) · ≥ 1,05 × VMU (tek motor)
VLOFLift-off Speed
Yerden kesilme hızı
Ana tekerleklerin pistten ayrıldığı hız.VLOF ≥ VMU payları
V2Takeoff Safety Speed
Güvenli kalkış hızı
Tek motor arızalıyken pistten 35 ft yükseklikte ulaşılması ve ilk tırmanışta korunması gereken hız.V2 ≥ 1,10 × VMCA · V2 ≥ 1,13 × VSR
VMCAMinimum Control Speed in the Air
Havadaki minimum kontrol hızı
Havada kritik motor durduğunda en fazla 5° yatışla yön kontrolünün korunabildiği en düşük hız.VR ≥ 1,05 × VMCA · V2 ≥ 1,10 × VMCA
KENDİNİ DENE

Bir çok motorlu uçakta VMCA 40 knot olarak belirtilmiştir. Kalkış sırasında 38 knot hızda kritik motor arızası meydana gelirse, pilot ne yapmalıdır?

ATPL sınavında bu konu nasıl sorulur? 2 soru

Sorular sınavdaki gibi İngilizcedir. Cevabını düşün, sonra aç.

1. How does VMCA (minimum control speed in the air) change when pressure altitude increases?

  1. VMCA is not affected by pressure altitude
  2. VMCA decreases with increasing pressure altitude.
  3. VMCA decreases with pressure altitude higher than 4000 ft.
  4. VMCA increases with increasing pressure altitude.
Cevabı göster

Doğru cevap: VMCA decreases with increasing pressure altitude.

At higher pressure altitudes, air density is lower, so the aircraft must fly faster to generate the same aerodynamic forces needed for directional control with one engine inoperative; therefore VMCA decreases with altitude because true airspeed increases relative to indicated airspeed.

2. Why is VMCA measured with a maximum bank angle of 5° towards the operating engine?

  1. at 5° bank (live engine low), sideslip is zero.
  2. the slip indicator at 5° bank (live engine low) is centred.
  3. more than 5° bank (live engine low) would not reduce VMCA.
  4. although more bank reduces VMCA, too much bank may lead to fin stall.
Cevabı göster

Doğru cevap: although more bank reduces VMCA, too much bank may lead to fin stall.

Although increased bank angle reduces VMCA, banking more than 5° towards the live engine risks causing the vertical stabilizer to stall, which would prevent further control of the aircraft.

Bu dersten 10 soruyu ücretsiz çöz →

VMCA hakkında sık sorulan sorular

VMCA'nın altında uçak neden kontrol edilemez hale gelir?

VMCA'nın altında uçak, arızalı motor tarafında yatış yapma eğilimi gösterir ve pilot bunu kontrol edemez. Bu durum spin'e veya kontrollü uçuşun kaybına yol açabilir.

VMCA kalkış ve tırmanışta neden önemlidir?

VMCA kalkış ve tırmanış fazlarında özellikle kritiktir, çünkü uçak bu aşamalarda düşük irtifada ve sınırlı performans marjında çalışır.

VMCA değeri neye bağlı olarak değişir?

VMCA; uçak türü, ağırlık, ağırlık merkezi konumu, kanat konfigürasyonu (flap pozisyonu) ve hava yoğunluğuna bağlı olarak değişir. Farklı koşullar için değerler AFM/POH içinde belirtilir.

Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma

Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.

Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]