Variometre

Vertical Speed Indicator (VSI) / Rate of Climb and Descent Indicator (RCDI)

Türkçe: Dikey Hız Göstergesi

PPLATPLİHA Uçak Genel Bilgisi
KISACA

Variometre, uçağın her dakika kaç feet yükselmekte ya da alçalmakta olduğunu gösteren enstrümandır.

Variometre nedir?

Variometre (Dikey Hız Göstergesi - VSI), pitot-statik sistemin statik basınç hattından beslenen ve uçağın dikey hız değişimini ölçen bir göstergedir. Enstrüman, statik basınçtaki değişim oranını algılayarak feet/dakika (fpm) veya metre/saniye (m/s) cinsinden dikey hızı gösterir.

Variometre iki ana türde bulunur: mekanik (analog) ve elektrik (dijital). Mekanik variometreler, kapiler tüp ve elastik membran kullanarak basınç farkını gösterir ve tepkime süresi biraz daha yavaştır. Elektrik variometreler ise daha hızlı ve doğru ölçüm sağlar. Planör ve termal uçuşta variometre kritik bir araçtır; pilot termikleri bulup takip etmek için dikey hız bilgisini kullanır.

Variometrenin sıfır noktası (zero setting) önemlidir; uçak sabit irtifada uçarken gösterge sıfırı göstermelidir. Pozitif değerler yükseliş, negatif değerler alçalış anlamına gelir. Havacılıkta VSI ve variometre terimleri eş anlamlı kullanılır.

Örnek

Uçak 5000 feet'te sabit irtifada uçarken variometre 0 fpm gösterir. Pilot motor gücünü artırıp iniş başladığında, variometre +500 fpm gösterir (dakikada 500 feet yükseliş). Alçalış sırasında -300 fpm gösterilir (dakikada 300 feet alçalış).
KENDİNİ DENE

Uçak sabit irtifada seyir halindeyken variometre hangi değeri göstermelidir?

Variometre hakkında sık sorulan sorular

Variometre nasıl çalışır?

Variometre, pitot-statik sistemin statik basınç hattından beslenir ve statik basınçtaki değişim oranını algılayarak dikey hızı feet/dakika veya metre/saniye cinsinden gösterir. Pozitif değer yükselişi, negatif değer alçalışı gösterir.

Planörde variometre neden önemlidir?

Planör ve termal uçuşta variometre kritik bir araçtır; pilot dikey hız bilgisiyle termikleri bulup takip eder. Uçak sabit irtifada uçarken variometrenin sıfır göstermesi beklenir.

Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma

Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.

Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]