NavLog Nasıl Hazırlanır?
| WAYPOINT | WIND | COURSE | GS | DIST | ETE | FUEL | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ALT 7500 | DIR | KT | MC | WCA | MH | KT | NM | MIN | LT |
| ALIFUATPAŞA | 180 | 12 | 055 | +6 | 061 | 107 | 6.7 | 4 | 1.9 |
| ADLİYE | 200 | 15 | 013 | -1 | 012 | 116 | 4.3 | 2 | 1.1 |
| AKYAZI | 200 | 13 | 078 | +6 | 084 | 107 | 13.2 | 7 | 3.7 |
| KARASU | 210 | 14 | 001 | -4 | 357 | 113 | 28.5 | 15 | 7.6 |
| AKÇAKOCA | 210 | 9 | 087 | +4 | 091 | 106 | 19.5 | 11 | 5.5 |
NavLog Nedir?
NavLog (seyrüsefer navlog), VFR uçuş planlamasında her rota bacağı için seyrüsefer ve performans bilgisini bir araya getiren uçuş günlüğüdür. İngilizce "navigation log" karşılığı olan seyrüsefer navlog; kalkıştan varışa kadar waypoint sırası, manyetik rota, rüzgâr, hız, uçuş süresi ve yakıt planlamasını tek tabloda toplar.
Uçuş sırasında da kullanılır: her dönüş noktasında gerçek geçiş saati yazılır ve planla karşılaştırılır. PPL seyrüsefer sınavında ve kros uçuş brifinginde NavLog hesabını elle yapabilmek beklenir.
NavLog Sütunları Ne Anlama Gelir?
NavLog Adım Adım Nasıl Hazırlanır?
Sınavda ve programın arkasında aynı zincir çalışır: rota → irtifa → rüzgâr → başlık → hız → süre → yakıt.
- Rotayı çizin, gerçek rotayı (TC) ve mesafeyi ölçünKalkış, dönüş noktaları ve varışı haritada birleştirin. Her bacağın coğrafi kuzeye göre yönünü (True Course) plotter ile, uzunluğunu deniz mili (NM) olarak ölçün.
- Seyir irtifasını seçinArazi ve engelleri (MSA), hava sahası sınırlarını ve yarım daire kuralını dikkate alın: VFR'de manyetik rota 000–179° ise tek binler + 500 ft, 180–359° ise çift binler + 500 ft.
- Rüzgârı ve TAS'ı belirleyinSeçtiğiniz irtifadaki tahmini rüzgârı (yön/hız) alın. Uçağın seyir IAS'ını irtifa ve sıcaklığa göre gerçek hava hızına (TAS) çevirin.
- Rüzgâr düzeltme açısını (WCA) bulunYan rüzgâr bileşeni = rüzgâr hızı × sin(rüzgâr ile rota arasındaki açı); WCA ≈ arcsin(yan rüzgâr ÷ TAS). Burnu rüzgârın geldiği tarafa çevirin: True Heading (TH) = TC ± WCA.
- Manyetik başlığa (MH) çevirinManyetik sapmayı uygulayın: doğu sapma çıkarılır, batı sapma eklenir (East is least, West is best). Pusula sapma kartı varsa deviation ile pusula başlığını (CH) bulun.
- Yer hızını (GS) hesaplayınGS = √(TAS² − yan rüzgâr²) − karşı rüzgâr bileşeni (kuyruk rüzgârında eklenir). Pratikte E6B, flight computer ya da NavLog programı kullanılır.
- Süreyi (ETE) ve yakıtı hesaplayınETE (dakika) = mesafe ÷ GS × 60. Bacak yakıtı = ETE (saat) × saatlik tüketim. Taksi, contingency, yedek meydan ve yasal rezervi ekleyin (gündüz VFR'de genellikle 30 dakika, EASA NCO.OP.125).
- Uçuşta ETA/ATA ile kontrol edinHer dönüş noktasında gerçek geçiş saatini (ATA) yazın, planla karşılaştırın; sapma varsa başlığı, süreyi ve yakıtı güncelleyin.
Rüzgâr Üçgeni ile Tek Bacak NavLog
Cessna 172, 44 NM'lik bir bacak. Rüzgâr rotanın 60° solundan esiyor; bu yüzden burun 10° sola çevrilir ve yer hızı düşer.
| Gerçek rota (TC) | 090° |
|---|---|
| Rüzgâr | 030° / 20 kt |
| TAS | 100 kt |
| Yan rüzgâr / karşı rüzgâr | 17 kt / 10 kt |
| WCA | 10° L → TH 080° |
| Manyetik sapma | 5° E → MH 075° |
| Yer hızı (GS) | ≈ 88 kt |
| Mesafe | 44 NM |
| Süre (ETE) | ≈ 30 min |
| Yakıt (9 GPH) | ≈ 4,5 gal |
crosswind = 20 × sin 60° ≈ 17 kt
WCA = asin(17 ÷ 100) ≈ 10°
headwind = 20 × cos 60° = 10 kt
GS = √(100² − 17²) − 10 ≈ 88 kt
ETE = 44 ÷ 88 × 60 ≈ 30 min
fuel = 0.5 h × 9 GPH ≈ 4.5 gal
Rüzgârın etkisini canlı görmek için çapraz rüzgâr simülasyonunu, hız dönüşümleri için IAS · TAS · GS simülasyonunu kullanabilirsiniz.
METAR ve TAF'tan NavLog'a Hangi Bilgi Geçer?
NavLog'un yarısı hava durumudur. Aşağıdaki eğitim amaçlı örnekte her rengin NavLog'da nereye gittiğini görün.
Örnek raporlar eğitim amaçlıdır. Gerçek METAR/TAF için METAR/TAF sorgulama aracını, kodların tamamı için METAR/TAF okuma rehberini kullanın.
- 03008KTYer rüzgârı, NavLog rüzgârı değil. Meydanda, gerçek kuzeye göre ölçülür; kalkış pisti ve yan rüzgâr için kullanılır. Seyir irtifasında rüzgâr genellikle daha kuvvetlidir ve yön değiştirir.
- SCT045 BKN100Seyir irtifasını belirler. Tavan 10.000 ft; 7.500 ft seyir irtifası bulut altında yeterli dikey mesafe bırakır. Tavan alçalırsa irtifayı (ve MSA'yı) yeniden değerlendirin.
- 15/04OAT ve TAS hesabı. Standart düşüşle (≈2 °C/1000 ft) 7.500 ft'te yaklaşık +1 °C; TAS bu sıcaklıkla hesaplanır. Sıcaklık ile çiy noktası farkı (11 °C) kümülüs tabanının yaklaşık 4.400 ft olduğunu söyler.
- Q1018Altimetre ayarı. Seyir irtifaları ve MSA QNH'a göredir; kalkıştan önce altimetreye girilir.
- BECMG / TEMPOKalkış saati ve yedek plan. Öğleden sonra rüzgâr 210°'a dönüyor: dönüş bacaklarında karşı/kuyruk rüzgârı değişir, NavLog kalkış saatine göre hesaplanmalı. 15–18Z sağanak ve 2.000 ft tavan, divert meydanı ve yedek yakıt gerektirir.
Örnek NavLog: Pamukova → Akçakoca
Sakarya'daki eğitim meydanından Karadeniz kıyısına beş bacaklı kros uçuşu. Değerler NavLog programının formülüyle hesaplandı: IAS 90 kt, 7.500 ft, OAT +1 °C, 30 L/saat, manyetik rota doğuya (000–179°) olduğu için tek binler + 500 ft.
| WAYPOINT | ALT | MSA | WIND | COURSE | SPEED | DIST | ETE | FUEL | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| POVA → | FT | FT | DIR | KT | MC | WCA | MH | TAS | GS | NM | MIN | LT |
| ALIFUATPAŞA | 7500 | 5300 | 180 | 12 | 055 | +6 | 061 | 101 | 107 | 6.7 | 4 | 1.9 |
| ADLİYE | 7500 | 5600 | 200 | 15 | 013 | -1 | 012 | 101 | 116 | 4.3 | 2 | 1.1 |
| AKYAZI | 7500 | 6400 | 200 | 13 | 078 | +6 | 084 | 101 | 107 | 13.2 | 7 | 3.7 |
| KARASU | 7500 | 6300 | 210 | 14 | 001 | -4 | 357 | 101 | 113 | 28.5 | 15 | 7.6 |
| AKÇAKOCA | 7500 | 4500 | 210 | 9 | 087 | +4 | 091 | 101 | 106 | 19.5 | 11 | 5.5 |
| TOTAL | 72.2 | 39 | 19.8 | |||||||||
Rüzgâr güneyden estiği için Karasu bacağında (kuzeye, MC 001°) kuyruk rüzgârı var: TAS 101 kt iken GS 113 kt. Burun rüzgârın geldiği tarafa döndüğü için WCA işaretleri bacağa göre değişir.
Yakıt Tablosu
Bu Örnekten Çıkarımlar
- 7.500 ft, en yüksek MSA'nın (6.400 ft) üstünde.
- Trip yakıtı yalnız 20 L; gerekli yakıtın çoğu yedek ve rezerv.
- Dönüşte rüzgâr karşıdan gelir: süre ve yakıtı ayrı hesaplayın.
Aynı NavLog'u Programla 2 Dakikada Hazırlayın
Yukarıdaki tüm hesaplar programda kendiliğinden yapılır. Siz rotayı yazın; MC, mesafe, MSA, rüzgâr, sıcaklık, başlık, süre ve yakıt dolsun.
Rotayı Yapıştır
ICAO kodları, waypoint adları, koordinat (4100N03000E) ya da SkyVector rotası; satırlar tek seferde oluşur.
MC, Mesafe ve MSA Otomatik
Koordinattan manyetik rota ve mesafe; bacağın 5 NM koridorundaki en yüksek araziden MSA önerisi.
Rüzgâr ve Sıcaklık Otomatik
"Hesapla"ya basınca her bacağın rüzgârı ve OAT'ı, kalkış saatinize göre o irtifadaki tahminden dolar.
Canlı Rota Haritası
Waypoint ekledikçe rota haritada çizilir; yanlış noktayı anında görürsünüz.
Otomatik METAR/TAF
Detaylı formatta kalkış ve varış meydanının güncel METAR ve TAF'ı NavLog'a eklenir.
Yakıt Tablosu ve Divert
Trip, taksi, contingency, alternate ve rezerv; litre ya da USG, uçak tipine göre.
Rota Hava ProfiliYENİ
Rotanız boyunca bulut tabanı, buzlanma, türbülans ve dikey kesit; önerilen irtifalar tabloya yazılır.
PDF, Kaydet ve Paylaş
Klasik A5 ya da Detaylı A4 PDF, geri dönüş rotası tek tuşla, kayıtlı ve okulunuzla paylaşılan NavLog'lar.
Programla 5 Adımda NavLog
- Format seçinKlasik (A5 dikey, litre) ya da Detaylı (A4 yatay, Cessna 172 okul formatı).
- Kalkış meydanını ve rotayı girinRotayı yapıştırın ya da waypointleri tek tek yazın; öneriler listesinden seçin.
- İrtifa ve IAS'ı kontrol edinBoş irtifalar o noktada en sık kullanılan irtifayla dolar; MSA altı uyarısına dikkat edin.
- Hesapla'ya basınRüzgâr, sıcaklık, başlık, GS, ETE, ETA ve yakıt tablosu oluşur.
- Hava brifingini alın ve PDF'i indirinRota Hava Profili ile rotayı kontrol edin, NavLog ve brifing PDF'ini yazdırın.
| Klasik NavLog | Detaylı NavLog | |
|---|---|---|
| Çıktı | A5 dikey | A4 yatay PDF |
| Satır yapısı | Waypoint satırı | From → To bacağı, TOC/TOD |
| Başlık zinciri | MC → WCA → MH | TC → TH → MH |
| Sıcaklık | OAT | OAT + ISA± |
| Yakıt | Litre | Litre ya da USG |
| METAR/TAF | Otomatik | |
| Rota yapıştır · MSA | ||
| Kime uygun? | Hızlı kros planı, sınav pratiği | Okul formatı, kontrol uçuşu brifingi |
Rota Hava Profili: NavLog'unuzun Hava Brifingi
"Hesapla"dan sonra NavLog'unuz rota boyunca hava tahminiyle karşılaştırılır: hangi bacakta bulut, buzlanma ya da türbülans var, hangi irtifa ve kalkış saati daha iyi.
- Bacak bazında bulut tabanı, yağış, buzlanma ve türbülans
- VFR uygunluk değerlendirmesi ve en iyi kalkış saati
- Bacak başına irtifa önerisi; MSA altı uyarısı
- Harita katmanları: bulut tabanı, yağış, rüzgâr, türbülans, buzlanma, SIGMET
- Önerilen irtifaları tek tuşla NavLog tablosuna yazma
- Kesit ve 6 hava haritalı brifing PDF'i
Sık Sorulan Sorular
NavLog hazırlarken öğrenci pilotların en çok sorduğu sorular.
NavLog Nedir?
NavLog (navigation log, seyrüsefer günlüğü), bir VFR uçuşun her bacağı için rota, irtifa, rüzgâr düzeltmesi, başlık, yer hızı, süre ve yakıt bilgisini bir arada planlamak ve uçuşta takip etmek için kullanılan tablodur.
NavLog'da En Sık Yapılan Hata Nedir?
Rüzgâr düzeltmesini ters yöne uygulamak ve manyetik sapmanın işaretini karıştırmak. Burun her zaman rüzgârın geldiği tarafa çevrilir; doğu sapma çıkarılır, batı sapma eklenir. Bir diğer sık hata METAR rüzgârını (yerde, gerçek kuzeye göre) seyir irtifası rüzgârı yerine kullanmaktır.
METAR'daki Rüzgâr NavLog'da Kullanılır mı?
Doğrudan kullanılmaz. METAR rüzgârı meydanda, yerden 10 metre yükseklikte ölçülür; kalkış pisti ve yan rüzgâr için önemlidir. NavLog'da seyir irtifasındaki tahmini rüzgâr (winds aloft) kullanılır; irtifada rüzgâr genellikle daha kuvvetlidir ve sağa döner. Son Yaklaşma NavLog programı her bacağın rüzgârını ve sıcaklığını kalkış saatine göre otomatik doldurur.
Navlog Hazırlama Programı Nedir?
Navlog hazırlama programı, rota bacaklarını, rüzgâr düzeltmesini, manyetik başlığı, süre ve yakıt hesaplarını tek bir tabloda otomatik hazırlayan seyrüsefer aracıdır. Son Yaklaşma NavLog Hazırlama Programı bunu Türkçe ve ücretsiz sunar; Klasik (A5) ve Detaylı (A4, Cessna 172) formatlarında PDF verir.
NavLog Programı Ücretsiz mi?
Evet. Ücretsiz üyelikle her gün belirli sayıda hesaplama yapabilir, NavLog'larınızı kaydedip PDF olarak indirebilirsiniz. Rota yapıştırma, otomatik MSA, canlı rota haritası ve Rota Hava Profili de üyelere ücretsizdir.
Detaylı NavLog (Cessna 172) Neleri İçerir?
Bacak bazlı (From-To) rota, TOC/TOD bacakları, True Course → sapma → True Heading → Magnetic Heading zinciri, OAT ve ISA farkı, uçak tipine göre litre ya da USG yakıt, yakıt tablosu ve divert hesabı, kalkış/varış meydanının güncel METAR/TAF'ı ve A4 yatay PDF çıktısı.
NavLog Resmî Uçuş Brifinginin Yerine Geçer mi?
Hayır. NavLog planlamaya yardımcı bir eğitim aracıdır. Uçuştan önce güncel AIP, NOTAM, meteoroloji, meydan ve hava sahası bilgileri resmî kaynaklardan doğrulanmalıdır.
İlk NavLog'unuzu Şimdi Hazırlayın
Ücretsiz üyelikle rotanızı yapıştırın, hesaplayın, hava profilini kontrol edin ve PDF'i yazdırın.
NavLog bir eğitim ve planlama aracıdır. Uçuştan önce güncel AIP, NOTAM, METAR/TAF ve resmî meteoroloji brifingiyle doğrulayın.