VROT

Rotation Speed

Türkçe: Dönüş Hızı

PPLATPL Uçuş Aletleri
KISACA

VROT, pilot tarafından kalkış sırasında burun kaldırma (rotation) işlemini başlatması gereken hava hızıdır. Uçağın pistten ayrılmasını sağlayan kritik V hızıdır.

VROT nedir?

VROT, kalkış performansı hesaplamalarında tanımlanan ve uçak işletme kılavuzunda (AFM/POH) belirtilen hava hızıdır. Pilot bu hıza ulaştığında, uçağın burununu kaldırarak (pitch up) pistten ayrılmayı başlatır. VROT, uçağın ağırlığı, pist yüksekliği, sıcaklık, rüzgâr ve pist durumuna göre değişir ve her kalkış öncesi performans hesaplamalarında belirlenmelidir.

VROT, V1 (karar hızı) ve V2 (güvenli kalkış hızı) ile birlikte kalkış hızı üçlemesinin önemli bir parçasıdır. VROT'a ulaşılmadan burun kaldırılırsa uçak yeterli hızda pistten ayrılamaz; çok geç kaldırılırsa pist uzunluğu yetersiz kalabilir. Tek motorlu uçaklarda VROT genellikle V1'e yakın, çok motorlu uçaklarda ise V1 ile V2 arasında yer alır.

AFM'de belirtilen VROT değeri, uçağın tasarım özellikleri, kanat konfigürasyonu ve ağırlık dağılımına göre hesaplanmıştır. Pilot, kalkış öncesi performans hesaplamasında VROT'u doğru belirlemeli ve kalkış sırasında bu hıza ulaşıldığında kontrollü bir şekilde burun kaldırma işlemini gerçekleştirmelidir.

Örnek

Örnek: Bir uçak 5000 ft pist uzunluğuna, 25°C sıcaklığa ve 5 knot headwind'e sahip bir meydanda kalkacaktır. AFM performans tablosundan MTOW'da V1 = 95 kt, VROT = 92 kt, V2 = 105 kt olarak belirlenir. Pilot kalkış sırasında 92 kt'ye ulaştığında burun kaldırma işlemini başlatır ve uçak 105 kt'ye ulaştığında pistten ayrılır.

Karıştırılanlar

HızTanımKullanım Zamanı
VROTDönüş başlama hızıBurun kaldırma işlemini başlat
V1Karar hızıMotor arızası durumunda son karar noktası
V2Güvenli kalkış hızıPistten ayrılma anındaki minimum hız
KENDİNİ DENE

Bir uçağın AFM'sinde V1 = 100 kt, VROT = 95 kt, V2 = 110 kt olarak belirtilmiştir. Pilot kalkış sırasında hangi hızda burun kaldırma işlemini başlatmalıdır?

Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma

Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.

Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]