VROT
Rotation Speed
Türkçe: Dönüş Hızı
VROT, pilot tarafından kalkış sırasında burun kaldırma (rotation) işlemini başlatması gereken hava hızıdır. Uçağın pistten ayrılmasını sağlayan kritik V hızıdır.
VROT nedir?
VROT, kalkış performansı hesaplamalarında tanımlanan ve uçak işletme kılavuzunda (AFM/POH) belirtilen hava hızıdır. Pilot bu hıza ulaştığında, uçağın burununu kaldırarak (pitch up) pistten ayrılmayı başlatır. VROT, uçağın ağırlığı, pist yüksekliği, sıcaklık, rüzgâr ve pist durumuna göre değişir ve her kalkış öncesi performans hesaplamalarında belirlenmelidir.
VROT, V1 (karar hızı) ve V2 (güvenli kalkış hızı) ile birlikte kalkış hızı üçlemesinin önemli bir parçasıdır. VROT'a ulaşılmadan burun kaldırılırsa uçak yeterli hızda pistten ayrılamaz; çok geç kaldırılırsa pist uzunluğu yetersiz kalabilir. Tek motorlu uçaklarda VROT genellikle V1'e yakın, çok motorlu uçaklarda ise V1 ile V2 arasında yer alır.
AFM'de belirtilen VROT değeri, uçağın tasarım özellikleri, kanat konfigürasyonu ve ağırlık dağılımına göre hesaplanmıştır. Pilot, kalkış öncesi performans hesaplamasında VROT'u doğru belirlemeli ve kalkış sırasında bu hıza ulaşıldığında kontrollü bir şekilde burun kaldırma işlemini gerçekleştirmelidir.
Örnek
Karıştırılanlar
| Hız | Tanım | Kullanım Zamanı |
|---|---|---|
| VROT | Dönüş başlama hızı | Burun kaldırma işlemini başlat |
| V1 | Karar hızı | Motor arızası durumunda son karar noktası |
| V2 | Güvenli kalkış hızı | Pistten ayrılma anındaki minimum hız |
Bir uçağın AFM'sinde V1 = 100 kt, VROT = 95 kt, V2 = 110 kt olarak belirtilmiştir. Pilot kalkış sırasında hangi hızda burun kaldırma işlemini başlatmalıdır?
VROT (Rotation Speed) dönüş hızı olup, pilot bu hıza ulaştığında burun kaldırma işlemini başlatır. V1 karar hızı, V2 ise güvenli kalkış hızıdır.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]