Beklemeye Giriş Usulleri

Bekleme noktasına (holding fix) gelen uçak, bekleme paternine nasıl katılacağını geliş yönüne göre seçer. Inbound Course'u, uçağın geliş istikametini ve bekleme yönünü değiştir; doğru giriş usulünü (direkt, paralel veya teardrop) uçuş rotasıyla birlikte izle, sonra sınav modunda kendini dene.

PPLIRATPLOrta seviye
Kısaca: Hangi giriş usulü seçilir?

Beklemeye giriş usulü, uçağın holding fix'e geliş istikametinin inbound course'a göre hangi sektörde kaldığına göre seçilir: direkt giriş (≈180° sektör), paralel giriş (110° sektör) veya teardrop girişi (70° sektör). Sola dönüşlü beklemede sektörler ayna görüntüsüdür.

Beklemeye giriş usulleri (holding entry procedures), bir uçağın bekleme noktasına (holding fix) geldiğinde bekleme paternine nasıl katılacağını belirleyen ICAO prosedürleridir. Üç temel giriş usulü vardır: direkt giriş (direct entry), paralel giriş (parallel entry) ve teardrop girişi (teardrop entry).

Hangi usulün uygulanacağı, uçağın geliş istikameti (heading) ile beklemenin inbound course'u arasındaki açıya göre belirlenir. Sağa dönüşlü (standard, right-hand) beklemede inbound course çevresindeki 360° üç sektöre bölünür:

  • Direkt giriş (≈180° genişliğinde sektör): Uçak fix üzerinden geçer, doğrudan bekleme yönüne döner ve outbound bacağa girer. En sık kullanılan giriş usulüdür.
  • Paralel giriş (110° genişliğinde sektör, bekleme paterninin bulunduğu taraf): Uçak fix üzerinden geçer, inbound course üzerinde tersten yaklaşık 1 dakika uçar, ardından bekleme tarafına dönerek inbound rotayı yakalar.
  • Teardrop girişi (70° genişliğinde sektör, karşı taraf): Uçak fix üzerinden geçer, bekleme tarafına 30° sapmış bir istikametle yaklaşık 1 dakika uçar, ardından inbound rotaya döner. Adını uçuş rotasının gözyaşı damlası (teardrop) biçiminden alır.

Sola dönüşlü (non-standard, left-hand) beklemede sektörler tam olarak ayna görüntüsüdür: paralel sektörü sağa, teardrop sektörü sola geçer. ATC aksini belirtmedikçe standart bekleme sağa dönüşlüdür.

Kaynak: ICAO Doc 8168 (PANS-OPS) — Bekleme prosedürleri PPL, IR ve ATPL teorik sınavlarında çıkan, pratik uçuşta da sıkça kullanılan bir konudur. Aşağıdaki simülasyon, sektörleri ve giriş rotasını canlı olarak görselleştirir.

360°
180°
045°
Bekleme yönü
Mod
Doğru giriş
Direkt
N PARALEL TEARDROP DIREKT VOR
Sektörler (Standart)
Paralel · 110° genişlik
Teardrop · 70° genişlik
Direkt · 180° genişlik
Sarı kesikli çizgi 70° çizgisidir. Giriş türünü uçağın çizgiye göre hangi sektörden geldiği belirler. Non-Standart beklemede sektörler ayna görüntüsüdür.
Girişi canlandır

Nasıl çalışır?

Giriş türü, uçağın bekleme noktasına hangi yönden yaklaştığına göre belirlenir. Inbound course ve 70° çizgisi çevreyi üç sektöre böler: direkt (180°), paralel (110°, bekleme paterninin bulunduğu taraf) ve teardrop (70°, karşı taraf). Geliş istikameti cinsinden, sağa dönüşlü beklemede Inbound Course'a göre: 110°–180° teardrop, 180°–290° paralel, geri kalanı direkt. Sola dönüşlü beklemede sektörler ayna görüntüsü olur.

Öğrendiğini dene

Sınav modunda rastgele bir istikamet ve Inbound Course verilir. Giriş türünü sen seç, doğrusu rota çizgisiyle ekranda belirir.

İlgili soruları çöz →

Bu simülasyon eğitim amaçlıdır; değerler temsilidir ve gerçek uçuş operasyonunda uçağın resmî el kitabının (POH/AFM), AIP'nin ve güncel meteorolojik bilgilerin yerine geçmez. Nihai sorumluluk pilottadır.

Beklemeye Giriş Usulleri: ayrıntılı anlatım

Yayın: · Son güncelleme: · Hazırlayan: Son Yaklaşma editörlüğü

Giriş sektörleri özeti (sağa dönüşlü standart bekleme)

Sağa dönüşlü standart beklemede giriş usulü, sektör genişliği ve göreli açı aralığı
Giriş usulüSektör genişliğiGöreli açı aralığıNasıl uygulanır?
Direkt (direct)≈ 180°0°–110° ve 290°–360°Fix üzerinden geçilir, doğrudan bekleme yönüne dönülerek outbound bacağa girilir.
Paralel (parallel)110°180°–290°Fix üzerinden geçilir, inbound course'a paralel olarak tersten (outbound yönünde) yaklaşık 1 dakika uçulur, sonra bekleme tarafına dönülüp inbound rota yakalanır.
Teardrop70°110°–180°Fix üzerinden geçilir, bekleme tarafına 30° sapmış istikametle yaklaşık 1 dakika uçulur, sonra inbound rotaya dönülür.

Sola dönüşlü (non-standard) beklemede sektörler bunun ayna görüntüsüdür. ATC aksini belirtmedikçe bekleme sağa dönüşlüdür.

Çözümlü örnek: hangi giriş?

Bekleme: inbound course 270°, sağa dönüşlü (bekleme tarafı kuzey), outbound course 090°. Göreli açı = uçağın fix'e geliş istikameti − inbound course (negatifse 360 ekle).

Inbound course 270°, sağa dönüşlü beklemede üç farklı geliş
Geliş istikametiGöreli açıGirişFix'ten sonra
300°300 − 270 = 30°DirektSağa dönülüp doğrudan outbound 090°'ye girilir.
045°045 − 270 + 360 = 135°TeardropBekleme tarafına 30° açılarak 060° ile 1 dakika uçulur, sağa dönülüp inbound 270° yakalanır.
180°180 − 270 + 360 = 270°ParalelOutbound 090° ile bekleme olmayan tarafta (güneyde) 1 dakika uçulur, sola dönülerek fix'e dönülür.

Sola dönüşlü beklemede aynı tabloyu kullanmak için göreli açı yerine 360 − göreli açı alınır.

Bekleme paterninin ölçüleri

Sık yapılan hatalar

Yukarıdaki simülasyonun sınav modunda rastgele bir istikamet ve inbound course verilir; giriş usulünü kendin seç, doğru rota çizgisiyle görünür.

Beklemeye giriş usulü nasıl belirlenir?

  1. Inbound course'u belirle. ATC'den veya prosedür kartından inbound course'u (IC) öğren. Bu, holding fix'e yaklaşma rotandır.
  2. Geliş istikametini hesapla. Uçağın mevcut uçuş rotasını (heading) not al. Geliş istikameti ile inbound course arasındaki farkı hesapla.
  3. Bekleme yönünü öğren. ATC, sağa dönüşlü (standard) mi yoksa sola dönüşlü (non-standard) bekleme istediğini belirtir. Standart bekleme sağa dönüşlüdür.
  4. Sektörü belirle. Sağa dönüşlü beklemede: göreli açı 0°–110° ve 290°–360° ise direkt, 180°–290° ise paralel, 110°–180° ise teardrop girişi uygula.
  5. Girişi uygula. Holding fix'e yaklaşırken seçtiğin giriş usulünü (direkt, paralel veya teardrop) uygula ve bekleme paternine katıl.

Sık sorulan sorular

Beklemeye giriş usulleri nelerdir?

ICAO prosedürlerine göre üç beklemeye giriş usulü vardır: Direkt giriş (direct entry), paralel giriş (parallel entry) ve teardrop girişi. Hangi usulün uygulanacağı, uçağın bekleme noktasına (holding fix) geliş istikameti ile inbound course arasındaki açıya göre belirlenir.

Direkt giriş (direct entry) ne zaman uygulanır?

Sağa dönüşlü beklemede uçağın geliş istikameti, inbound course'a göre 0°–110° ile 290°–360° arasındaki sektördeyse (toplamda yaklaşık 180°) direkt giriş uygulanır. Uçak fix üzerinden geçer, doğrudan bekleme yönüne dönerek outbound bacağa girer.

Paralel giriş (parallel entry) ne zaman uygulanır?

Sağa dönüşlü beklemede geliş istikameti inbound course'a göre 180°–290° arasındaki sektördeyse (110° genişliğinde, bekleme paterninin bulunduğu taraf) paralel giriş uygulanır. Uçak fix üzerinden geçer, inbound course üzerinde tersten (outbound yönünde) yaklaşık 1 dakika uçar, ardından bekleme tarafına dönerek inbound rotayı yakalar.

Teardrop girişi ne zaman uygulanır?

Sağa dönüşlü beklemede geliş istikameti inbound course'a göre 110°–180° arasındaki sektördeyse (70° genişliğinde, bekleme paterninin karşı tarafı) teardrop girişi uygulanır. Uçak fix üzerinden geçer, bekleme tarafına 30° sapmış bir istikametle yaklaşık 1 dakika uçar, ardından inbound rotaya döner.

Sola dönüşlü beklemede sektörler nasıl değişir?

Sola dönüşlü (non-standard) beklemede sektörler, sağa dönüşlü beklemedeki sektörlerin ayna görüntüsüdür. Paralel giriş sektörü sağ tarafa, teardrop sektörü sol tarafa geçer.

Inbound course ve outbound course nedir?

Inbound course (IC), uçağın holding fix'e yaklaşırken izlediği manyetik rotadır. Outbound course (OC) ise inbound course'un tam tersidir (IC + 180°); uçak dış bacakta (outbound leg) bu rotayı izler. Bekleme paterninde uçak sürekli olarak inbound ve outbound bacak arasında gidip gelir.

Bekleme paterninde outbound bacak kaç dakika sürer?

ICAO PANS-OPS'a göre outbound bacak 14.000 ft ve altında 1 dakika, 14.000 ft üzerinde 1,5 dakikadır. Süre, girişte fix'i geçtikten sonra ve outbound bacakta ölçülür.

Bekleme paterninde dönüşler hangi hızda yapılır?

Dönüşler standart dönüş hızında (dakikada 360°, yani 3°/sn) veya 25° yatış açısında yapılır; hangisi daha düşük yatış açısı gerektiriyorsa o kullanılır.

Kaynaklar

Diğer simülasyonlar