TOC

Top of Climb

Türkçe: Tırmanış Sonu Noktası

PPLATPL Uçuş Planlama
KISACA

TOC (Top of Climb), uçağın tırmanış fazını tamamlayıp seyir (cruise) fazına geçtiği noktadır. Uçuş planlamasında yakıt ve süre hesabının başlangıç noktasını belirler.

TOC nedir?

TOC, uçağın başlangıç irtifasından planlanan seyir irtifasına ulaştığı ve tırmanış fazının sona erdiği noktayı ifade eder. Bu noktadan itibaren uçak, ağırlığın ve performansın izin verdiği ölçüde seyir irtifasında yatay uçuşa geçer. Uçuş planında TOC noktası genellikle rota üzerinde bir koordinat ya da rotadaki bir waypoint'e göre tanımlanır.

TOC'nin pilot için asıl önemi, tırmanış ile seyir arasındaki yakıt ve süre farkını doğru hesaplamaktır. Tırmanış sırasında motor daha fazla yakıt tüketir ve ilerleme hızı seyire göre daha düşüktür. Bu nedenle tırmanış süresi ve tırmanış sırasında kat edilen mesafe ayrı ayrı hesaplanır, kalan rota ise seyir performans verileriyle değerlendirilir. TOC'nin doğru konumlandırılması, varış yakıtının ve planlanan varış zamanının isabetli çıkması için gereklidir.

Pratikte TOC, performans tabloları, uçağın kalkış ağırlığı, sıcaklık, basınç irtifası ve rüzgâr bileşenleri dikkate alınarak hesaplanır. Rüzgâr, tırmanış sırasında yere göre hızı ve dolayısıyla TOC'nin rota üzerindeki konumunu değiştirir. Uçuş planı hazırlanırken tırmanış ve seyir yakıtları ayrı ayrı yazılır, TOC'den sonraki seyir kısmı ise alçalma noktası olan TOD ile birlikte değerlendirilir. Ülkeye ve operatöre özgü prosedürler için ilgili AIP ve operatör el kitabına bakılmalıdır.

Örnek

Hesap örneği (tamamen örnek amaçlı): Başlangıç irtifası 0 ft'den seyir irtifası 8000 ft'e çıkılacaksa ve ortalama tırmanış hızı 700 ft/dk ise tırmanış süresi yaklaşık 8000 / 700 = 11,4 dakikadır. Bu süre ve tırmanış sırasında kat edilen mesafe, TOC'nin rota üzerindeki konumunu belirler.

Karıştırılanlar

TerimAnlamıUçuş Fazındaki Yeri
TOCTırmanışın bittiği noktaTırmanış ile seyir arasındaki geçiş
TODAlçalmaya başlanan noktaSeyir ile alçalma arasındaki geçiş
KENDİNİ DENE

TOC (Top of Climb) noktası neyi ifade eder?

TOC hakkında sık sorulan sorular

TOC ile TOD arasındaki fark nedir?

TOC (Top of Climb) tırmanışın bittiği ve seyir fazının başladığı noktadır. TOD (Top of Descent) ise alçalmaya başlanan noktadır. İkisi de uçuşun fazlarını ayıran planlama noktalarıdır.

TOC nasıl hesaplanır?

TOC'ye kadar geçen süre, hedef irtifa ile başlangıç irtifası arasındaki farkın ortalama tırmanış hızına bölünmesiyle yaklaşık bulunur. Gerçek değer, performans tablolarına, ağırlığa, sıcaklığa ve rüzgâra göre değişir.

Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma

Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.

Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]