TOC
Top of Climb
Türkçe: Tırmanış Sonu Noktası
TOC (Top of Climb), uçağın tırmanış fazını tamamlayıp seyir (cruise) fazına geçtiği noktadır. Uçuş planlamasında yakıt ve süre hesabının başlangıç noktasını belirler.
TOC nedir?
TOC, uçağın başlangıç irtifasından planlanan seyir irtifasına ulaştığı ve tırmanış fazının sona erdiği noktayı ifade eder. Bu noktadan itibaren uçak, ağırlığın ve performansın izin verdiği ölçüde seyir irtifasında yatay uçuşa geçer. Uçuş planında TOC noktası genellikle rota üzerinde bir koordinat ya da rotadaki bir waypoint'e göre tanımlanır.
TOC'nin pilot için asıl önemi, tırmanış ile seyir arasındaki yakıt ve süre farkını doğru hesaplamaktır. Tırmanış sırasında motor daha fazla yakıt tüketir ve ilerleme hızı seyire göre daha düşüktür. Bu nedenle tırmanış süresi ve tırmanış sırasında kat edilen mesafe ayrı ayrı hesaplanır, kalan rota ise seyir performans verileriyle değerlendirilir. TOC'nin doğru konumlandırılması, varış yakıtının ve planlanan varış zamanının isabetli çıkması için gereklidir.
Pratikte TOC, performans tabloları, uçağın kalkış ağırlığı, sıcaklık, basınç irtifası ve rüzgâr bileşenleri dikkate alınarak hesaplanır. Rüzgâr, tırmanış sırasında yere göre hızı ve dolayısıyla TOC'nin rota üzerindeki konumunu değiştirir. Uçuş planı hazırlanırken tırmanış ve seyir yakıtları ayrı ayrı yazılır, TOC'den sonraki seyir kısmı ise alçalma noktası olan TOD ile birlikte değerlendirilir. Ülkeye ve operatöre özgü prosedürler için ilgili AIP ve operatör el kitabına bakılmalıdır.
Örnek
Karıştırılanlar
| Terim | Anlamı | Uçuş Fazındaki Yeri |
|---|---|---|
| TOC | Tırmanışın bittiği nokta | Tırmanış ile seyir arasındaki geçiş |
| TOD | Alçalmaya başlanan nokta | Seyir ile alçalma arasındaki geçiş |
TOC (Top of Climb) noktası neyi ifade eder?
TOC, tırmanış fazının tamamlandığı ve seyir fazının başladığı noktadır. Alçalmaya başlanan nokta ise TOD'dur.
TOC hakkında sık sorulan sorular
TOC ile TOD arasındaki fark nedir?
TOC (Top of Climb) tırmanışın bittiği ve seyir fazının başladığı noktadır. TOD (Top of Descent) ise alçalmaya başlanan noktadır. İkisi de uçuşun fazlarını ayıran planlama noktalarıdır.
TOC nasıl hesaplanır?
TOC'ye kadar geçen süre, hedef irtifa ile başlangıç irtifası arasındaki farkın ortalama tırmanış hızına bölünmesiyle yaklaşık bulunur. Gerçek değer, performans tablolarına, ağırlığa, sıcaklığa ve rüzgâra göre değişir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
- EASA Easy Access Rules for Air Operations (Part-NCO, Part-CAT)
- ICAO Annex 6 — Operation of Aircraft
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]