Hizada
Abeam
Türkçe: Dik açıda, yan hizada
Hizada (abeam), uçağın başlığına göre göreli kuşağı 090° veya 270° olan, yani uçağın tam yanında dik açıda bulunan nokta ya da konumdur.
Hizada nedir?
Hizada (abeam), bir noktanın uçağın başlığına göre tam dik açıda, yani göreli kuşağının 090° ya da 270° olduğu konumdur. Pilot, uçağın sağında ya da solunda bulunan bir fixi veya navaid'i bu açıyla izleyerek uçağın o noktaya göre yanından geçtiğini anlar. Terim, uçağın hareket yönüne dik bir çizgiyi tarif eder ve İngilizce 'abeam' karşılığıyla kullanılır.
Nasıl çalışır: Göreli kuşak (relative bearing), uçağın burun doğrultusu ile noktaya giden doğru arasındaki açıdır ve saat yönünde ölçülür. Nokta tam 090° göründüğünde uçak noktanın sağ tarafındadır; 270° ise sol tarafta aynı dik konumu gösterir. ADF ya da VOR ile göreli kuşak okunduğunda bu değerler, konum doğrulaması için pratik bir kontrol sağlar.
Kullanım alanı: Hizada geçiş, fix doğrulama, pozisyon raporu ve bir noktayı geçtiğini teyit etme amacıyla kullanılır. Yöntemlerle birlikte kullanıldığında pilotun harita üzerindeki konumunu hızlıca doğrular. Hizada ile burunda ya da kuyrukta kalan noktalar birbirinden ayrılmalıdır. Bu, yaygın navigasyon terminolojisindeki standart bir tanımdır; ICAO, EASA, FAA ve SHGM'de aynı anlamda kullanılır.
Örnek
Uçağın başlığına göre göreli kuşağı 090° olan bir nokta nasıl adlandırılır?
Göreli kuşağı 090° veya 270° olan nokta uçağın dik açısında, yani hizadadır.
Hizada hakkında sık sorulan sorular
Hizada ile burunda arasındaki fark nedir?
Hizada (abeam), noktanın göreli kuşağının 090° veya 270° olmasıdır; burunda ise nokta uçağın tam önündedir ve göreli kuşağı 000°'dir.
Hizada noktası fix doğrulamada nasıl kullanılır?
Pilot, uçağın yanındaki bir noktanın tam dik açıda kaldığı anı saptayarak konumunu doğrular. Bu an, noktayı geçtiğini teyit etmek için kullanılır.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Aeronautical Information Manual (AIM)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
- FAA — Instrument Flying Handbook (FAA-H-8083-15B, PDF)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]