ASI
Airspeed Indicator
Türkçe: Hız Göstergesi
Hız Göstergesi, pitot-statik sistem verileriyle uçağın havaya göre hızını (IAS) knot cinsinden gösteren kokpit aletidir.
ASI nedir?
Hız Göstergesi (ASI), uçağın havaya göre hızını ölçen ve pitot-statik sistemden gelen basınç farkını mekanik olarak işleyerek gösterge üzerinde knot cinsinden sunan kokpit aletdir. Pitot tüpü dinamik basıncı, statik port ise ortam basıncını algılar; bu iki basınç arasındaki fark, gösterge ibresi tarafından hız olarak yorumlanır.
ASI'nin gösterdiği hız Indicated Airspeed (IAS) olarak adlandırılır ve pilot tarafından uçuş kontrol, performans hesaplamaları ve hava trafik kontrolü talimatlarına uyum için kullanılır. Gösterge üzerinde renkli işaretlemeler bulunur: beyaz yay (flap açılı uçuş hızları), yeşil yay (normal uçuş hızları), sarı yay (dikkatli uçuş hızları) ve kırmızı çizgi (asla aşılmayacak hız - VNE). Pitot-statik sistem arızası durumunda ASI güvenilir olmaz; bu nedenle sistem düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Yüksek irtifada aynı IAS'de gerçek hava hızı (TAS) daha yüksek olur; bu fark performans ve navigasyon hesaplamalarında dikkate alınmalıdır.
Örnek
Bir uçak deniz seviyesinde 100 knot IAS ile uçarken, 15.000 feet'e çıktığında ASI'nin göstereceği değer ne olur (aynı havacılık koşullarında)?
ASI her zaman IAS gösterir. Irtifa değişse de aynı IAS'de ASI aynı değeri gösterir. Ancak gerçek hava hızı (TAS) yüksek irtifada daha yüksektir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
- FAA — Instrument Flying Handbook (FAA-H-8083-15B, PDF)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]