CAS
Calibrated Airspeed
Türkçe: Kalibre edilmiş hava hızı
CAS, IAS'ın alet ve konum (yerleştirme) hatalarına göre düzeltilmiş hâlidir; uçak el kitabındaki kalibrasyon tablosundan bulunur.
CAS nedir?
Pitot tüpü ve statik portun konumu nedeniyle, özellikle yüksek hücum açılarında ve flap açıkken, gösterge gerçek dinamik basınçtan biraz farklı ölçer (konum hatası). Buna alet imalat hatası da eklenir. Bu düzeltmeler yapılınca CAS elde edilir.
Düşük hızlarda (yaklaşma, stall yakını) IAS ile CAS arasındaki fark birkaç knot olabilir; seyir hızında genellikle çok küçüktür. Yüksek hız ve irtifada CAS'a sıkıştırılabilirlik düzeltmesi uygulanınca EAS bulunur.
Örnek
Karıştırılanlar
| Tanım | Hesaplama | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| IAS (Indicated Airspeed) | Hız göstergesinin doğrudan okuması | Pilot tarafından gözlemlenir; V hızları kontrol edilir |
| CAS (Calibrated Airspeed) | IAS - sistem hatası | Performans hesaplamaları; V hızları tanımlanır |
| TAS (True Airspeed) | CAS + yoğunluk düzeltmesi | Seyrüsefer, yakıt planlaması, yer hızı hesabı |
IAS'ı CAS'a çevirirken hangi hatalar düzeltilir?
CAS = IAS + alet ve konum (position) hatası düzeltmesi.
ATPL sınavında bu konu nasıl sorulur? 3 soru
Sorular sınavdaki gibi İngilizcedir. Cevabını düşün, sonra aç.
1. An aircraft departs at 1105 UTC on a 350 NM flight. CAS is 190 kt at 9000 ft with temperature ISA −10°C, true course 350°, wind 320°/40 kt, and endurance 3 hours. At what UTC time will the Point of Equal Time (PET) be reached?
- 1203 UTC
- 1213 UTC
- 1221 UTC
- 1233 UTC
Cevabı göster
Doğru cevap: 1213 UTC
PET is the point where time to destination equals time to return. Calculate true airspeed from CAS, then ground speeds. PET time = departure time + (distance to PET / GS_out).
2. You depart at 1105 UTC with CAS 190 kt at 9000 ft, temperature ISA −10°C, true course 350°, wind 320°/40 kt. Distance to destination is 350 NM and endurance is 3 hours. Find the distance from departure to the Point of Equal Time (PET).
- 147 NM
- 183 NM
- 167 NM
- 203 NM
Cevabı göster
Doğru cevap: 203 NM
Convert CAS to TAS using the temperature and altitude, calculate ground speeds with wind correction, then apply the PET formula.
3. The calibrated airspeed (CAS) is calculated from the difference between two pressure measurements. Which pressure difference is used to determine CAS?
Given: Pt = total pressure, Ps = static pressure, Pso = static pressure at sea level.
- Ps - Pso
- Pt - Ps
- Pt - Pso
- (Pt - Pso) / Ps
Cevabı göster
Doğru cevap: Pt - Ps
CAS is derived from dynamic pressure, which is the difference between total pressure and static pressure at the aircraft's current altitude: Pt − Ps. This difference represents the pressure increase caused by the aircraft's motion through the air.
CAS hakkında sık sorulan sorular
CAS ile IAS arasındaki fark nedir?
CAS, IAS'ın konum (yerleştirme) ve alet hatalarına göre düzeltilmiş hâlidir. Düşük hızlarda fark birkaç knot olabilir; seyir hızında genellikle çok küçüktür.
Yüksek hız ve irtifada CAS'tan sonra hangi hız bulunur?
Yüksek hız ve irtifada CAS'a sıkıştırılabilirlik düzeltmesi uygulanınca EAS elde edilir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
- FAA — Instrument Flying Handbook (FAA-H-8083-15B, PDF)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]