WAAS
Wide Area Augmentation System (Geniş Alan Destek Sistemi)
Türkçe: Geniş Alan Destek Sistemi
WAAS (Wide Area Augmentation System), ABD'de FAA tarafından işletilen bir SBAS sistemidir; GPS sinyalinin doğruluğunu ve bütünlüğünü artırarak LPV yaklaşmalarına imkân verir.
WAAS nedir?
WAAS (Wide Area Augmentation System), GPS'in doğruluk ve bütünlük (integrity) performansını artıran bir uydu tabanlı destek (SBAS, Satellite-Based Augmentation System) sistemidir. Sistem, ABD'de FAA tarafından işletilir ve kıtasal ölçekte kurulu referans istasyonları ağından oluşur. Bu istasyonlar GPS sinyallerini ölçer, hataları (iyonosfer gecikmesi, uydu saat ve yörünge hataları gibi) hesaplar ve düzeltme ile bütünlük bilgilerini geostationary uydular üzerinden kullanıcılara yayınlar. Uçak üzerindeki GNSS alıcısı bu düzeltmeleri kullanarak konum hatasını önemli ölçüde azaltır.
Pilot için en önemli sonuç, WAAS'ın normal GPS'in yetmediği hassas yaklaşmalara izin vermesidir. WAAS sayesinde LPV (Localizer Performance with Vertical guidance) yaklaşmaları yapılabilir; bu yaklaşmalar dikey yol bilgisi sağlar ve birçok havalimanında ILS'e alternatif olur. ICAO standartları SBAS'ı Annex 10 kapsamında tanımlar; SBAS'ın tüm sistemlerde aynı şekilde işlediği anlamına gelmez. WAAS yalnızca ABD sahasında hizmet verir. Avrupa'da EGNOS, Japonya'da MSAS kullanılır. Türkiye'de SBAS ile yapılabilecek yaklaşma ve kullanım koşulları ilgili ülkenin AIP'sinde ve SHGM düzenlemelerinde yayımlanır; bu konuda tahmin yürütülmemelidir.
WAAS kullanılabilirliği; uydu geometrisi, sistemin durumu ve uçağın GNSS donanımına bağlıdır. Uçuş öncesinde NOTAM ve yaklaşma planındaki bilgiler kontrol edilmeli, sistem uyarıları izlenmelidir. Bir yaklaşmanın SBAS ile yapılabilmesi için uçağın avionik donanımının ve pilotun yetkinliğinin ilgili otorite gereklerine uyması gerekir.
Karıştırılanlar
| WAAS | EGNOS | GBAS (LAAS) | |
|---|---|---|---|
| Yönetici | FAA (ABD) | Avrupa Birliği (EGNOS işletmecisi) | Havalimanına bağlı yerel sistem |
| Kapsam | Kıtasal (ABD) | Avrupa geneli | Tek havalimanı sahası |
| Tip | SBAS | SBAS | GBAS |
| Tipik yaklaşma | LPV | LPV | CAT I (ICAO GBAS) |
WAAS (Wide Area Augmentation System) hangi otoriteye ait bir SBAS sistemidir?
WAAS, ABD'de FAA tarafından işletilen bir SBAS sistemidir. Avrupa'daki karşılığı EGNOS'tur.
WAAS hakkında sık sorulan sorular
WAAS ile EGNOS farkı nedir?
WAAS (Wide Area Augmentation System), ABD'de FAA tarafından işletilen bir SBAS sistemidir. EGNOS ise Avrupa'da hizmet veren karşılık gelen sistemdir; ikisi de GPS doğruluğunu ve bütünlüğünü artırır, ancak kapsadıkları bölgeler farklıdır.
WAAS nasıl çalışır?
WAAS, yer referans istasyonlarıyla GPS hatalarını ölçer ve düzeltme bilgisini geostationary uydular üzerinden yayınlar. Uçaktaki GNSS alıcısı bu düzeltmeleri kullanarak konumu daha doğru hesaplar.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Aeronautical Information Manual (AIM)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
- FAA — Instrument Procedures Handbook
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]