Trim Change

Trim Change / Trim Adjustment due to CG Shift

Türkçe: Trim Değişimi

KISACA

Trim değişimi, ağırlık merkezi (CG) konumunun değişmesi sonucu pilot tarafından yapılan trim ayarlamasıdır. CG öne kaydığında burun aşağı, arkaya kaydığında burun yukarı trim uygulanması gerekir.

Trim Change nedir?

Trim değişimi, uçağın ağırlık merkezi (CG) konumunun değişmesi nedeniyle trim sisteminin yeniden ayarlanması gerekliliğidir. Yakıt tüketimi, yolcu/kargo yükleme veya boşaltma gibi operasyonlar CG'yi kaydırır. CG öne doğru kaydığında, burun aşağı eğilme eğilimi artar ve pilot elevator trim'i burun yukarı yönünde ayarlamalıdır. Tersine, CG arkaya kaydığında burun yukarı eğilme eğilimi artar ve trim burun aşağı yönünde ayarlanmalıdır.

Trim değişimi performans ve güvenliği doğrudan etkiler. Yanlış trim ayarı, kontrol kuvvetlerinin artmasına, yakıt verimliliğinin düşmesine ve uçağın dengesiz uçmasına neden olur. Özellikle yakıt tüketimi sırasında CG sürekli değiştiğinden, uzun uçuşlarda trim ayarlaması periyodik olarak yapılmalıdır. Ağırlık ve denge hesaplaması yapılırken, uçuş öncesi ve sonrası CG konumu kontrol edilmeli, trim ayarı buna göre planlanmalıdır.

Trim değişimi, CG zarfı içinde kalma koşuluyla birlikte değerlendirilir. CG zarfının dışına çıkması uçağı uçuşa uygunsuz hale getirirken, zarfın sınırlarında bile trim ayarı değişebilir ve pilot bu değişime hazırlıklı olmalıdır.

Örnek

Örnek: Boş ağırlık merkezi %25 MAC olan uçakta, yakıt tüketimi sonrası CG %28 MAC'a kaydığında, burun aşağı eğilme eğilimi artar. Pilot elevator trim'i burun yukarı yönünde (nose-up) ayarlamalıdır. Tersine, yolcu iniş sonrası CG %22 MAC'a kaydığında, trim burun aşağı yönünde (nose-down) ayarlanmalıdır.
KENDİNİ DENE

Bir uçakta yakıt tüketimi sonrası ağırlık merkezi (CG) öne doğru kaydığında, pilot trim ayarını hangi yönde yapmalıdır?

Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma

Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.

Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]