Stall
Stall
Türkçe: Tutunma kaybı (stall)
Stall, kanadın kritik hücum açısını aşması sonucu hava akımının üst yüzeyden ayrılması ve taşımanın aniden azalmasıdır; toparlanmanın ilk adımı hücum açısını azaltmaktır.
Stall nedir?
Stall, kanatın kritik hücum açısını aşması sonucu aerodinamik kaldırma kuvvetinin aniden düşmesi ve uçağın kontrol dışı düşüşe geçmesidir. Tüm uçak türlerinde aynı hızda değil, aynı kritik hücum açısında (genellikle 15-20°) meydana gelir. Stall hızı ağırlık, yük faktörü, flap konumu ve motor gücüne göre değişir. Pilot adayları için kritik tehlike: yere yakın irtifada, dönüşlerde ve koordinesiz uçuşta stall spin'e dönüşebilir. Belirtileri arasında uyarı sesi/ışığı, kumanda etkinliğinin azalması, sarsıntı (buffet), burun veya kanat düşmesi yer alır. Toparlanma: burnu indirerek hücum açısını azalt, kanatları kanatçıkla dikkatli düzelt, tam güç ver ve hız arttıktan sonra yumuşakça yatay uçuşa dön.
Stall toparlanmasında ilk hareket hangisidir?
Stall hücum açısının aşılmasıdır; önce hücum açısı azaltılır.
ATPL sınavında bu konu nasıl sorulur? 3 soru
Sorular sınavdaki gibi İngilizcedir. Cevabını düşün, sonra aç.
1. In which situation is the stall warning system inhibited? Select all that apply: 1 – when flaps are fully retracted 2 – when the aircraft is on the ground 3 – when windshear is detected 4 – when a GPWS warning is active. Which statements are correct?
- 2, 3.
- 2.
- 1, 2.
- 2, 4.
Cevabı göster
Doğru cevap: 2.
The stall warning is inhibited only when the aircraft is on the ground to prevent false alerts during taxi and takeoff roll. Flap position, windshear, and GPWS alerts do not inhibit the stall warning.
2. According to CS 25, what is the minimum safety margin that must exist between the stall speed and the stall warning activation speed on a large aeroplane?
- 5 kt or 5% of the CAS whichever is the greater.
- 5 kt or 5% of the CAS whichever is the lower.
- VS0 + 5kt.
- VS0 + 5%
Cevabı göster
Doğru cevap: 5 kt or 5% of the CAS whichever is the greater.
Regulations require a margin of 5 knots or 5% of calibrated airspeed, whichever is greater. This ensures the crew has sufficient warning before the aircraft enters an aerodynamic stall.
3. At which loading condition will an aircraft have its highest stalling speed?
- low gross mass and forward centre of gravity
- high gross mass and aft centre of gravity
- low gross mass and aft centre of gravity
- high gross mass and forward centre of gravity
Cevabı göster
Doğru cevap: high gross mass and forward centre of gravity
Stalling speed increases with gross mass. A forward CG also increases stalling speed because it requires a higher angle of attack to generate sufficient lift. High mass and forward CG together produce the highest stall speed.
Stall hakkında sık sorulan sorular
Stall hızı neden ağırlığa göre değişir?
Daha ağır uçak aynı kaldırma kuvvetini elde etmek için daha yüksek hücum açısına ihtiyaç duyar; bu da stall hızını artırır.
Stall ile spin arasındaki fark nedir?
Stall kanatın kaldırma kaybıdır; spin, stall durumunda uçağın bir kanat etrafında dönmesidir. Spin daha tehlikelidir.
Dönüşte stall neden daha tehlikelidir?
Dönüşte yük faktörü artar ve stall hızı yükselir; pilot farkında olmadan stall'a girebilir ve spin riski artar.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
- EASA Easy Access Rules for Air Operations (Part-NCO, Part-CAT)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]