Runway Elevation
Runway Elevation / Aerodrome Elevation
Türkçe: Pist Yüksekliği
Pist yüksekliği, pist başlangıcının deniz seviyesinden olan yüksekliğidir ve performans hesaplamaları ile yoğunluk irtifası belirlemede kullanılır.
Runway Elevation nedir?
Runway Elevation (RWY ELEV), bir hava meydanının pistinin deniz seviyesinden olan dikey mesafesidir. Havacılıkta, meydanın elevasyonu olarak da bilinir ve genellikle feet cinsinden ifade edilir. AIP (Aeronautical Information Publication) ve approach plate'lerde her meydanın pist yüksekliği açıkça belirtilir.
Pist yüksekliği, uçak performans hesaplamalarında kritik bir parametredir. Yüksek elevasyonda bulunan meydanlar (örneğin La Paz, Bogotá), hava yoğunluğunun düşük olması nedeniyle kalkış ve iniş performansını olumsuz etkiler. Pilot, uçağın maksimum kalkış ağırlığını, gerekli pist uzunluğunu ve tırmanış performansını hesaplarken pist yüksekliğini AFM (Aircraft Flight Manual) verilerine göre düzeltmek zorundadır.
Ayrıca, pist yüksekliği yoğunluk irtifası (Density Altitude) hesaplamasının temel girdisidir. Yoğunluk irtifası = Basınç irtifası + (Sıcaklık sapması × 120 ft/°C) formülüyle hesaplanır ve basınç irtifası pist yüksekliğinden başlar. Pilot, uçuş planlaması sırasında pist yüksekliğini AIP'den kontrol etmeli ve performans verilerini buna göre ayarlamalıdır.
Örnek
Karıştırılanlar
| Pist Yüksekliği | Basınç İrtifası | Yoğunluk İrtifası |
|---|---|---|
| Deniz seviyesinden pist başlangıcının yüksekliği | Pist yüksekliğine QNH ayarı uygulanarak bulunan irtifa | Sıcaklık etkisiyle düzeltilmiş basınç irtifası |
| SABİT, AIP'de yazılı | Basınç değiştiğinde değişir | Sıcaklık ve basınça bağlı, değişken |
| Örn: 3988 ft | Örn: 4100 ft (QNH 1013 hPa) | Örn: 5500 ft (sıcak gün) |
Ankara Esenboğa (LTAC) pistinin yüksekliği 3988 ft, dış sıcaklık 28°C ve QNH 1013 hPa'dır. Yoğunluk irtifası yaklaşık kaç feet olur?
Basınç irtifası ≈ 3988 ft (QNH 1013 hPa olduğu için), sıcaklık sapması ≈ +15°C (ISA +15°C), düzeltme ≈ 15 × 120 = 1800 ft. Yoğunluk irtifası ≈ 3988 + 1800 ≈ 5800 ft (yaklaşık 5500 ft).
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
- EASA Easy Access Rules for Air Operations (Part-NCO, Part-CAT)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]