ISA
International Standard Atmosphere
Türkçe: Uluslararası standart atmosfer
ISA, deniz seviyesinde 15 °C ve 1013,25 hPa kabul eden, sıcaklığın her 1.000 ft'te yaklaşık 2 °C düştüğü kuramsal atmosfer modelidir.
ISA nedir?
Uçak performansı, alet kalibrasyonu ve irtifa hesapları gerçek atmosfer yerine bu ortak modele göre yapılır. Deniz seviyesinde: sıcaklık +15 °C, basınç 1013,25 hPa, yoğunluk 1,225 kg/m³. Sıcaklık 36.090 ft'e (yaklaşık 11 km, tropopoz) kadar her 1.000 ft'te 1,98 °C düşer ve orada −56,5 °C'ye ulaşır; bunun üstünde bir süre sabit kalır.
Gerçek sıcaklığın ISA'dan farkı "ISA sapması" olarak söylenir: 3.000 ft'te ISA sıcaklığı 9 °C'dir, orada 19 °C ölçülüyorsa hava ISA+10'dur. Sıcak (ISA+) günlerde yoğunluk irtifası yükselir ve performans düşer.
Örnek
ISA'da 8.000 ft'teki sıcaklık yaklaşık kaçtır?
15 − (8 × 2) = −1 °C.
ATPL sınavında bu konu nasıl sorulur? 3 soru
Sorular sınavdaki gibi İngilizcedir. Cevabını düşün, sonra aç.
1. An aircraft departs at 1105 UTC on a 350 NM flight. CAS is 190 kt at 9000 ft with temperature ISA −10°C, true course 350°, wind 320°/40 kt, and endurance 3 hours. At what UTC time will the Point of Equal Time (PET) be reached?
- 1203 UTC
- 1213 UTC
- 1221 UTC
- 1233 UTC
Cevabı göster
Doğru cevap: 1213 UTC
PET is the point where time to destination equals time to return. Calculate true airspeed from CAS, then ground speeds. PET time = departure time + (distance to PET / GS_out).
2. You depart at 1105 UTC with CAS 190 kt at 9000 ft, temperature ISA −10°C, true course 350°, wind 320°/40 kt. Distance to destination is 350 NM and endurance is 3 hours. Find the distance from departure to the Point of Equal Time (PET).
- 147 NM
- 183 NM
- 167 NM
- 203 NM
Cevabı göster
Doğru cevap: 203 NM
Convert CAS to TAS using the temperature and altitude, calculate ground speeds with wind correction, then apply the PET formula.
3. An aircraft is flying at FL 100 under ISA conditions with an indicated airspeed of 150 kt. Assuming no instrument or position errors, what is the true airspeed?
- 181 kt.
- 170 kt.
- 175 kt.
- 165 kt.
Cevabı göster
Doğru cevap: 175 kt.
At FL 100 under ISA conditions (OAT approximately -5°C), TAS increases from IAS due to lower air density. The TAS is approximately 175 kt.
ISA hakkında sık sorulan sorular
ISA ile gerçek atmosfer arasındaki fark nedir?
ISA (International Standard Atmosphere), uçak performansı ve alet kalibrasyonunda kullanılan kuramsal bir atmosfer modelidir; gerçek atmosfer ise hava koşullarına göre sürekli değişir. Gerçek sıcaklığın ISA'dan sapması ISA sapması olarak ifade edilir.
ISA sapması nasıl hesaplanır?
ISA sapması, ölçülen sıcaklık ile aynı irtifadaki ISA sıcaklığı arasındaki farktır. Örneğin 3.000 ft'te ISA sıcaklığı 9 °C iken 19 °C ölçülürse hava ISA+10'dur.
Sıcak havada ISA sapması neden performansı etkiler?
ISA+ koşullarda hava yoğunluğu düşer, yoğunluk irtifası yükselir ve uçağın performansı azalır. Bu nedenle performans hesaplarında sıcaklık sapması dikkate alınır.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- ICAO Annex 3 — Meteorological Service for International Air Navigation
- NOAA Aviation Weather Center (METAR, TAF, SIGMET)
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]