G-Meter
Accelerometer
Türkçe: İvmeölçer
İvmeölçer, uçak üzerine etki eden ivmelenme kuvvetlerini (G yükü) ölçen ve gösteren uçuş aletidir. Pilot tarafından uçağın maruz kaldığı yük faktörünü izlemek için kullanılır.
G-Meter nedir?
İvmeölçer (G-Meter), uçak gövdesine etki eden toplam ivmelenme kuvvetlerini ölçen mekanik veya elektrik tabanlı bir göstergedir. Cihaz, uçağın üzerine etken G kuvvetini (yerçekimi ivmesinin katları) gösterir; örneğin 1G normal uçuş, 2G ise iki kat yerçekimi kuvveti anlamına gelir.
Uçuş aletleri panelinde yer alan G-Meter, pilot tarafından uçağın yapısal sınırlarını aşmamak için kritik bir göstergedir. Özellikle hava türbülansında, hızlı dönüşlerde, acil manevralarda ve performans uçuşlarında yük faktörünü izlemek uçak ve pilot güvenliği için gereklidir.
Cihaz genellikle 0 ile +6G (veya daha yüksek) arasında ölçüm yapar ve negatif G değerlerini de gösterebilir. Mekanik G-Meter'ler iğne ile gösterim yaparken, modern uçaklarda dijital ekranlar üzerinden gösterilir. Uçağın tasarım limitlerini aşan G yükleri yapısal hasara yol açabileceğinden, pilot bu aletin göstergelerini sürekli takip etmelidir.
Örnek
Bir uçak 20 derecelik yatışta sabit irtifada dönüş yapıyor. G-Meter'in göstereceği değer yaklaşık olarak kaç G'dir?
20 derecelik yatışta yük faktörü yaklaşık 1,06G'dir. Yük faktörü = 1 / cos(yatış açısı) formülüyle hesaplanır. Yatış açısı arttıkça G yükü artar; 60 derece yatışta yaklaşık 2G olur.
G-Meter hakkında sık sorulan sorular
G-Meter pilot için neden önemlidir?
G-Meter, uçağın maruz kaldığı yük faktörünü gösterir. Pilot bu değeri izleyerek uçağın yapısal sınırlarını aşmaktan kaçınır, özellikle türbülans ve hızlı manevralarda.
Mekanik ve dijital G-Meter arasında fark var mı?
Mekanik G-Meter'lar iğne ile gösterim yapar. Modern uçaklarda ise G değeri dijital ekranlar üzerinden gösterilir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
- FAA — Instrument Flying Handbook (FAA-H-8083-15B, PDF)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]