ELR
ELR = Effective Length of Runway
Türkçe: Pistin Etkili Uzunluğu
ELR, kalkış ve iniş performans hesaplamalarında kullanılan, engeller ve pist durumundan etkilenen, uçak tarafından gerçekten kullanılabilir pist uzunluğudur.
ELR nedir?
Pistin etkili uzunluğu (ELR), uçağın kalkış veya iniş sırasında gerçekten kullanabileceği pist bölümüdür. TORA (Takeoff Run Available) ve TODA (Takeoff Distance Available) gibi standart pist parametrelerinden farklı olarak, ELR uçağın performans özelliklerine ve hava meydanının fiziksel kısıtlamalarına göre değişir.
Kalkış sırasında ELR, pist başındaki engelleri aşmak için gereken mesafeyi dikkate alır. İniş sırasında ise, iniş mesafesi hesaplaması için kullanılabilir pist uzunluğunu belirler. Pilot, uçak el kitabı (AFM) ve performans tabloları kullanarak, mevcut hava durumu, ağırlık ve pist durumuna göre ELR'nin yeterli olup olmadığını kontrol etmelidir.
ELR hesaplaması ICAO Annex 8 ve uçak üreticisinin performans verilerine dayanır. Pist yüzey durumu (ıslak, buzlu, kar), pist eğimi ve engellerin konumu ELR'yi doğrudan etkiler. Pilot, kalkış ve iniş planlamasında her zaman AFM'deki performans tabloları ile meydanın AIP'sinde yayınlanan pist verilerini karşılaştırmalıdır.
Örnek
Karıştırılanlar
| Parametre | TORA | TODA | ELR |
|---|---|---|---|
| Tanım | Kalkış koşusu için kullanılabilir mesafe | Engeli aşmak için toplam mesafe | Uçak performansına göre kullanılabilir mesafe |
| Sabit mi? | Evet, meydana bağlı | Evet, meydana bağlı | Hayır, uçak ve koşullara bağlı |
| Kullanım | Kalkış planlaması | Engel aşma hesabı | AFM ile karşılaştırma |
Bir uçak LTAC'den kalkacaktır. Pist TORA = 3650 m, TODA = 3650 m. AFM'ye göre mevcut şartlarda kalkış mesafesi 3200 m, engeli aşma mesafesi 3500 m gereklidir. Kalkış yapılabilir mi?
ELR = 3650 m, kalkış mesafesi 3200 m ve engel aşma mesafesi 3500 m'yi karşılar. TODA engel aşma için yeterlidir. Kalkış yapılabilir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
- EASA Easy Access Rules for Air Operations (Part-NCO, Part-CAT)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
- ICAO Doc 8168 — PANS-OPS
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]