CH
Compass Heading
Türkçe: Pusula Başlığı
CH, manyetik pusulada okunan ve pusula sapması (deviation) ile etkilenen başlık değeridir. MH'den sapma değeri kadar farklıdır.
CH nedir?
Pusula başlığı (CH), uçak manyetik pusulasnda gerçekten okunan başlık değeridir. Manyetik başlık (MH) ile CH arasındaki fark pusula sapması (deviation, Dev) tarafından oluşturulur. Pusula sapması, uçağın elektrik ve elektronik sistemlerinin, motorlarının ve metal yapısının manyetik alanı tarafından meydana gelir ve uçağın başlığına bağlı olarak değişir.
CH hesaplaması: CH = MH + Dev (sapma doğu ise +, batı ise −). Ters işlemde MH = CH − Dev. Pusula sapması uçağa özgüdür ve uçak türü, yapılan modifikasyonlar, yükleme durumu gibi faktörlere göre değişebilir. Pilot, uçağın deviation tablosunu (compass card) bilmeli ve navigasyon sırasında CH'yi MH'ye çevirmek için bu değeri kullanmalıdır.
Praktik navigasyonda, özellikle VFR uçuşlarında ve basit manyetik pusula kullanan uçaklarda CH doğru şekilde yorumlanması gerekir. Modern uçaklarda elektronik heading reference sistemi (HRS) kullanılsa da, manyetik pusula yedek enstrüman olarak kalır ve CH bilgisi acil durumlarda kritik öneme sahiptir.
Örnek
Ters örnek: Pusula 090° gösteriyorsa (CH = 090°) ve deviation −3° (batı) ise: MH = 090° − (−3°) = 093°.
Karıştırılanlar
| Terim | Tanım | Etkileyici Faktör |
|---|---|---|
| CH (Pusula Başlığı) | Manyetik pusulanın gösterdiği başlık | Pusula Sapması (Dev) |
| MH (Manyetik Başlık) | Manyetik kuzeyden ölçülen başlık | Manyetik Sapma (Var) |
| TH (Gerçek Başlık) | Gerçek kuzeyden ölçülen başlık | Manyetik Sapma (Var) |
Bir uçağın manyetik başlığı (MH) 270° ve pusula sapması (Dev) −4° (batı) ise, pilot manyetik pusula üzerinde hangi değeri görecektir?
CH = MH + Dev = 270° + (−4°) = 266°. Batı sapması (negatif) çıkarılır.
PPL sınavında bu konu nasıl sorulur? 2 soru
Sorular sınavdaki gibi İngilizcedir. Cevabını düşün, sonra aç.
1. Compass heading is the direction shown on the aircraft's magnetic compass. Which statement about compass heading is correct?
- is the sum of the compass heading and compass deviation.
- is the sum of the compass heading, compass deviation and variation.
- is not affected by turning errors.
- magnetic heading:
Cevabı göster
Doğru cevap: is the sum of the compass heading and compass deviation.
Compass heading equals true heading plus variation plus deviation. Option A describes magnetic heading (true heading plus variation only), which is the correct answer as stated.
2. An aircraft at 30° North latitude wants to turn right to fly North using a direct reading compass. The true airspeed is 130 kt and the turn rate is 1° per second. At approximately which indicated compass heading should the pilot stop the turn?
- 335
- 25
- 005
- 315
Cevabı göster
Doğru cevap: 335
Due to compass acceleration error in the northern hemisphere, when turning to North (000°), the compass lags behind the actual heading. The turn must be stopped at 335° to account for this lag and achieve the desired northerly heading.
CH hakkında sık sorulan sorular
CH ile MH arasındaki fark nasıl hesaplanır?
CH, MH ile pusula sapmasının (Dev) toplanmasıyla bulunur: CH = MH + Dev. Sapma doğu ise artı, batı ise eksi alınır; ters işlemde MH = CH − Dev kullanılır.
Pusula sapması neden uçağa özgüdür?
Pusula sapması, uçağın elektrik ve elektronik sistemleri, motorları ve metal yapısının manyetik alanından oluşur. Uçak türü, modifikasyonlar ve yükleme durumu gibi faktörlere göre değişebilir.
Modern uçaklarda CH hâlâ önemli mi?
Modern uçaklarda elektronik heading reference sistemi kullanılsa da manyetik pusula yedek enstrüman olarak kalır. Bu nedenle CH bilgisi acil durumlarda kritik öneme sahiptir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Aeronautical Information Manual (AIM)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
- EASA Easy Access Rules — Standardised European Rules of the Air (SERA)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]