TUC
Time of Useful Consciousness
Türkçe: Etkin bilinç süresi
TUC, oksijen kesildikten sonra kişinin bilinçli ve etkili karar verebildiği süredir; yükseklik arttıkça hızla kısalır (FL250'de birkaç dakika, FL350'de 30–60 saniye).
TUC nedir?
TUC (Time of Useful Consciousness), basınçsız kabin ortamında hipoksinin neden olduğu bilinç kaybına kadar geçen süreyi tanımlar. Yükseklik arttıkça bu süre dramatik olarak kısalır: FL180'de 20–30 dakika, FL250'de 3–5 dakika, FL300'de 1–2 dakika, FL350'de 30–60 saniye, FL400'de 15–20 saniyedir. Fiziksel aktivite, stres ve hızlı dekompresyon bu süreyi yaklaşık yarıya indirir. Pilot adayları için hayati önem taşır; acil oksijen temin edilemezse bu pencerede acil alçalış gerçekleştirilmelidir.
FL350'de TUC yaklaşık ne kadardır?
FL350 için yaklaşık 30–60 saniye.
TUC hakkında sık sorulan sorular
TUC süresi hangi faktörlerden etkilenir?
Yükseklik, fiziksel aktivite düzeyi, kişinin kondisyonu ve dekompresyon hızı TUC'u etkiler. Hızlı dekompresyonda süre yaklaşık yarıya iner.
Pilot TUC süresi içinde ne yapmalıdır?
Derhal oksijen maskesini takmak ve uçağı güvenli irtifaya alçaltmak gerekir. Basınçlı kabinli uçaklarda ilk hareket kendi oksijen maskesini takmaktır.
TUC hangi irtifalardan itibaren kritik hale gelir?
FL250 ve üzerinde TUC önemli ölçüde kısalır. FL300'de sadece 1–2 dakika kaldığı için bu irtifaların üzerinde basınçlı kabin veya oksijen sistemi zorunludur.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
- EASA Easy Access Rules for Air Operations (Part-NCO, Part-CAT)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]