Stratus (ST)
Stratus (ST) - Latince 'yayılmış, tabaka' anlamında
Türkçe: Tabaka bulutu
Stratus (ST), düşük seviyede, yatay ve tek düze bir tabaka halinde oluşan bulut türüdür; tabanı genellikle yerden 2000 m (6500 ft) altındadır.
Stratus (ST) nedir?
Stratus (ST), düşük seviyede oluşan, yatay ve tek düze bir bulut tabakasıdır. Adı Latince 'yayılmış, tabaka' anlamına gelir. Dikey gelişimi çok azdır; gökyüzünü gri, düzgün bir örtü gibi kaplar ve genellikle yağış ya da yalnızca hafif çiseleme verir. Tabanı çoğunlukla yerden 2000 m (6500 ft) altındadır. Bulut cinsleri WMO Uluslararası Bulut Atlası'nda tanımlanır; havacılıkta bulut kapsamı ve taban yüksekliği METAR/TAF raporlarında kodlanır (ICAO Annex 3). METAR'da stratus ayrıca 'ST' olarak kodlanmaz; yalnızca kapsam (FEW, SCT, BKN, OVC) ve taban yüksekliği verilir. Yerle temas eden stratus, sis olarak görülür.
Pilot için önemi, düşük taban ve azalan görüş nedeniyle kalkış, iniş ve alçak irtifa uçuşlarını doğrudan etkilemesidir. Bulut tabanı ile görüş birlikte değerlendirilmelidir. VMC (Görsel Meteorolojik Koşullar) minimumları ve bulutla mesafe kuralları SERA.5001 (EASA/Türkiye'de SERA uygulanır) ile belirlenir; FAA'da aynı konu 14 CFR 91.155 kapsamında düzenlenir. Bu limitler hava sahası sınıfına ve irtifaya göre değiştiğinden, güncel değerler ilgili AIP'de yayımlanır.
Stratus, sabit ve durgun hava kütlelerinde, sıcak ve nemli havanın soğuk bir yüzeyin üzerinden geçmesiyle ya da gece soğumasıyla oluşur. Kararlı hava koşullarında yaygındır. Pilotun sınavda ve uçuşta bilmesi gereken temel nokta, stratusun 'alçak, yatay ve tabakalı' olduğu ve yaklaşan bir stratus tabakasının görüşü hızla kapatabileceğidir.
Karıştırılanlar
| Stratus (ST) | Kümülüs (CU) | Kümülonimbus (CB) |
|---|---|---|
| Yatay, tek düze tabaka | Kabarık, bireysel yığınlar | Büyük dikey gelişim, fırtınalı |
| Düşük seviye, taban genellikle 2000 m (6500 ft) altı | Genellikle düşük seviye, dikey gelişimli | Düşük seviyeden tropopoza kadar uzanabilir |
| Hafif çiseleme ya da yağış | Genellikle yağış yok | Sağanak, dolu, şimşek ve türbülans |
Stratus (ST) bulutu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Stratus, düşük seviyeli, yatay ve tek düze bir bulut tabakasıdır; tabanı genellikle 2000 m (6500 ft) altındadır.
Stratus (ST) hakkında sık sorulan sorular
Stratus ile kümülüs arasındaki fark nedir?
Stratus (ST) yatay ve tek düze bir tabakadır, dikey gelişimi çok azdır. Kümülüs (CU) ise kabarık ve dikey gelişimli bir buluttur. Stratus genellikle düşük seviyede ve hafif yağışla birlikte görülür.
Stratus bulutu uçuşu nasıl etkiler?
Stratus, düşük taban ve azalan görüş nedeniyle kalkış, iniş ve alçak irtifa uçuşlarını doğrudan etkiler. Pilot, bulut tabanını ve görüşü birlikte değerlendirmeli, VMC minimumlarını kontrol etmelidir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- ICAO Annex 3 — Meteorological Service for International Air Navigation
- NOAA Aviation Weather Center (METAR, TAF, SIGMET)
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- EASA Easy Access Rules — Standardised European Rules of the Air (SERA)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]