Stopway
Stopway / Durma Alanı
Türkçe: Durma Alanı
Stopway, pistin sonunda yer alan ve kalkış sırasında motor arızası durumunda uçağın güvenli şekilde durabileceği hazırlanmış alan.
Stopway nedir?
Stopway (durma alanı), havaalanı pistinin sonunda yer alan, uçağın kalkış sırasında motor arızası veya acil durum nedeniyle hızlı şekilde durabileceği özel olarak hazırlanmış ve işaretlenmiş alandır. Pist sınırının ötesinde başlayan stopway, pistin kendisinin parçası değildir; sert yüzeyle kaplanmış, engelsiz ve uçak ağırlığını taşıyabilecek kapasitede olmalıdır. ASDA (Accelerate-Stop Distance Available) hesaplamalarında TORA (Takeoff Run Available) ile birleştirilerek kullanılır. Stopway'in varlığı, özellikle ağır uçaklar ve kısa pistin bulunduğu havaalanlarında kalkış ağırlığını artırır ve operasyonel esneklik sağlar. Havaalanı AIP'sinde yayınlanır.
Örnek
Karıştırılanlar
| Alan | Pist Parçası mı? | ASDA Hesaplamasında Rol |
|---|---|---|
| TORA (Takeoff Run Available) | Evet | ASDA'nın temel bileşeni |
| Stopway (Durma Alanı) | Hayır, pistin ötesinde | ASDA'ya eklenir (varsa) |
| TODA (Takeoff Distance Available) | Evet + engel temizleme | Engel varsa TORA yerine kullanılır |
Bir havaalanında TORA 2000 m, stopway 250 m, engel temizleme mesafesi 150 m ise ASDA kaç metredir?
ASDA = TORA + Stopway = 2000 + 250 = 2250 m. Engel temizleme mesafesi TODA'ya dahil olur, ASDA'ya değil.
Stopway hakkında sık sorulan sorular
ASDA ile TORA arasındaki fark nedir?
TORA pistin kalkış için kullanılabilir uzunluğu, ASDA ise TORA ile stopway'i birleştiren toplam durma mesafesidir. Stopway yoksa ASDA = TORA olur.
Stopway'in varlığı pilot için neden önemlidir?
Stopway, kalkış performans hesaplamalarında daha yüksek kalkış ağırlığı ve daha kısa pist kullanımı sağlayarak operasyonel esneklik ve güvenlik marjı artırır.
Stopway hangi uçaklar için daha kritiktir?
Ağır uçaklar ve kısa pistin bulunduğu havaalanlarında stopway'in varlığı, kalkış performansını doğrudan etkiler ve operasyonel sınırlamaları azaltır.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
- FAA — Airplane Flying Handbook (FAA-H-8083-3C)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
- ICAO Doc 8168 — PANS-OPS
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]