Reciprocal
Reciprocal Bearing / Reciprocal Heading
Türkçe: Ters Radyal / Karşı Yön
Reciprocal, bir radyalin veya başlığın tam tersi yönüdür; 180 derece fark vardır.
Reciprocal nedir?
Reciprocal, navigasyonda bir radyal ya da başlığın tam ters yönünü ifade eder. Hesaplanması basittir: orijinal değer 180 dereceden küçükse 180 ekleyin; 180 dereceden büyükse 180 çıkarın. Örneğin 030° radyalinin reciprocal'ı 210°'dir (030 + 180 = 210). VOR ve NDB navigasyonunda, bir istasyondan uzaklaşırken kullanılan radyal ile o istasyona yaklaşırken kullanılan radyal reciprocal ilişkisindedir. Pilot, bir VOR istasyonundan belirli bir radyalde uzaklaşıyorsa, aynı istasyona geri dönüş için reciprocal radyali kullanmalıdır. Bu kavram uçuş planlaması, diversion (yön değiştirme) ve holding pattern'lerde kritik öneme sahiptir. Radyo navigasyon sınavlarında reciprocal hesaplama sık sorulur.
Örnek
Bir VOR istasyonundan 270° radyalde uzaklaşan bir uçak, aynı istasyona geri dönmek için hangi radyali takip etmelidir?
270° radyalinin reciprocal'ı 090°'dir (270 - 180 = 090). Uzaklaşırken 270° takip ediyorsa, geri dönüşte 090° takip etmelidir.
Reciprocal hakkında sık sorulan sorular
Reciprocal nasıl hesaplanır?
Reciprocal, değer 180 dereceden küçükse 180 eklenerek, büyükse 180 çıkarılarak bulunur. Örneğin 030° radyalinin reciprocal'ı 210°'dir.
Reciprocal neden önemlidir?
Reciprocal, uçuş planlaması, diversion (yön değiştirme) ve holding pattern'lerde kritik öneme sahiptir. VOR'da bir istasyona geri dönüşte reciprocal radyal kullanılır.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Aeronautical Information Manual (AIM)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
- FAA — Instrument Flying Handbook (FAA-H-8083-15B, PDF)
- FAA — Instrument Procedures Handbook
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]