Kompensatör
Altitude Compensator / Pressure Compensator
Türkçe: İrtifa Kompensatörü
Kompensatör, otopilot sisteminin irtifa tutma modunda atmosferik basınç değişimlerine otomatik olarak yanıt vererek uçağın belirlenen irtifada kalmasını sağlayan mekanizmadır.
Kompensatör nedir?
Kompensatör, otopilot sisteminin bir parçası olarak statik basınç (irtifa) bilgisini algılayan ve bu bilgiyi kullanarak asensör kontrolünü otomatik olarak ayarlayan bir cihazdır. Uçak tırmanırken veya alçalırken atmosferik basınç değişir; kompensatör bu değişimi algılayarak otopilotun asensör çubuğunu uygun şekilde hareket ettirmesini sağlar, böylece uçak pilot tarafından seçilen irtifada sabit kalır.
Kompensatör, özellikle irtifa tutma (altitude hold) modunda kritik öneme sahiptir. Hava yoğunluğu değiştiğinde veya rüzgâr etkisi altında uçak doğal olarak irtifasını değiştirme eğilimi gösterir; kompensatör bu sapmaları düzeltir. Mekanik otopilot sistemlerinde basınç farkı yoluyla, modern dijital sistemlerde ise barometrik sensörler ve yazılım aracılığıyla çalışır.
ATFL/ATPL teorik sınavlarında otopilot modları ve irtifa kontrolü konularında sorular geldiğinde kompensatörün rolü ve çalışma prensibi önemlidir. Pilot, otopilot arızası durumunda manuel irtifa tutmanın neden daha zor olduğunu anlamak için kompensatörün işlevini bilmelidir.
Otopilot sisteminin irtifa tutma (ALT HOLD) modunda uçak belirlenen irtifada sabit kalmasını sağlayan bileşen hangisidir?
Kompensatör, statik basınç (irtifa) değişimlerini algılayarak asensör kontrolünü otomatik olarak ayarlar. Jiroskop yatış kontrolü, transponder radar yanıtı, variometre ise dikey hız göstergesidir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
- EASA Easy Access Rules for Aircrew (Part-FCL, Part-MED)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]