Heading Indicator
Heading Indicator (HI) / Directional Gyro (DG)
Türkçe: Başlık Göstergesi
Başlık Göstergesi, jiroskopik prensiple çalışan ve manyetik pusula yerine uçuş sırasında başlığı gösteren enstrümandır. Pusula gibi sapma göstermez, ancak drift nedeniyle periyodik olarak kalibre edilmesi gerekir.
Heading Indicator nedir?
Başlık Göstergesi (Heading Indicator, HI), bir jiroskopun sabit yönelim özelliğini kullanarak pilota manyetik başlığı gösterir. Manyetik pusula gibi sapma (deviation) göstermez ve türbülans sırasında daha stabil bir görüntü sunar. Jiroskop, bir kez ayarlandıktan sonra sabit bir referans noktasını korur; bu nedenle Dünya'nın dönüşü ve jiroskopun hassasiyeti nedeniyle zaman içinde drift (sapma) meydana gelir.
HI, manyetik pusula ile periyodik olarak kalibre edilmelidir. Uçuş öncesi kontrol listesinde (preflight) ve uçuş sırasında belirli aralıklarla (genellikle her 15 dakikada bir) pusula ile karşılaştırılarak drift düzeltilir. Modern uçaklarda HI yerine Electronic Heading Indicator (EHI) veya Horizontal Situation Indicator (HSI) kullanılır; bu cihazlar AHRS (Attitude and Heading Reference System) ile entegre olup otomatik olarak kalibre edilir.
PPL ve ATPL sınavlarında HI'ın çalışma prensibi, drift kavramı, kalibrasyonu ve manyetik pusula ile farkları sık sorulur. Aletli uçuş (IR) eğitiminde HI'ın güvenilirliği ve sınırlamaları kritik öneme sahiptir.
Telsizde
Karıştırılanlar
| Heading Indicator (HI) | Manyetik Pusula | Electronic Heading Indicator (EHI) |
|---|---|---|
| Jiroskop tabanlı | Manyetik alan tabanlı | AHRS tabanlı |
| Drift nedeniyle kalibrasyona ihtiyaç | Sapma (deviation) gösterir | Otomatik kalibrasyonlu |
| Türbülansda stabil | Türbülansda dalgalı | Çok stabil |
| Periyodik kontrol gerekli | Sürekli referans | Sürekli referans |
Uçuş sırasında Heading Indicator 270° gösterirken manyetik pusula 268° göstermektedir. Bu durum ne anlama gelir?
HI jiroskop tabanlı olduğu için sapma (deviation) göstermez; zaman içinde drift meydana gelir. Pusula ile HI arasındaki fark drift'i gösterir ve HI'ın periyodik olarak kalibre edilmesi gerektiğini belirtir.
Heading Indicator hakkında sık sorulan sorular
Heading Indicator neden periyodik olarak kalibre edilir?
Başlık Göstergesi (Heading Indicator), jiroskop nedeniyle zaman içinde drift yapar. Bu yüzden manyetik pusula ile periyodik olarak kalibre edilmelidir; genellikle her 15 dakikada bir karşılaştırılır.
Modern uçaklarda Heading Indicator yerine ne kullanılır?
Modern uçaklarda Heading Indicator yerine Electronic Heading Indicator (EHI) veya Horizontal Situation Indicator (HSI) kullanılır. Bu cihazlar AHRS ile entegre olup otomatik olarak kalibre edilir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- FAA — Aeronautical Information Manual (AIM)
- AIP Türkiye — DHMİ Havacılık Bilgi Yayını
- FAA — Instrument Flying Handbook (FAA-H-8083-15B, PDF)
- EASA Easy Access Rules for Aircrew (Part-FCL, Part-MED)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]