CHT
Cylinder Head Temperature
Türkçe: Silindir kapağı sıcaklığı
CHT, silindir kapağının sıcaklığıdır; motorun gerçek ısıl yükünü gösterir, aşırı yüksek CHT detonasyon ve hasar riskidir.
CHT nedir?
CHT (Cylinder Head Temperature), hava soğutmalı uçak motorlarında silindir başının sıcaklığıdır. Pilot tarafından kokpitte gösterge ile izlenir ve motor sağlığının önemli göstergesidir. Düşük hızda uzun tırmanış, fazla fakir karışım ve yüksek güç CHT'yi artırır. CHT yükselirse: hızı artır (daha fazla soğutma havası), karışımı zenginleştir, gücü azalt, varsa kaporta kanatlarını (cowl flaps) aç. Tersine, uzun ve hızlı alçalışta düşük güçle motorun hızla soğuması (shock cooling) silindirlerde çatlaklara yol açabilir. Güvenli uçuş için CHT'yi üreticinin belirlediği sınırlar içinde tutmak zorunludur.
Tırmanışta CHT yükseliyor. Hangisi CHT'yi DÜŞÜRMEZ?
Karışımı fakirleştirmek (tepe EGT'ye kadar) sıcaklığı artırır.
CHT hakkında sık sorulan sorular
CHT'yi nasıl düşürebilirim?
Hava hızını artırarak soğutma akışını iyileştirin, yakıt karışımını zenginleştirin, motor gücünü azaltın veya kaporta kanatlarını açın.
Shock cooling nedir ve neden tehlikelidir?
Motorun hızla soğuması sırasında metal parçalar eşit şekilde büzüşmediği için silindir başında ve blokta çatlaklara neden olabilir.
CHT normal çalışma sınırı nedir?
Çoğu piston motorunda CHT 200-220 °C arasında tutulmalıdır; üretici el kitabı kesin limitler belirtir.
Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma
- FAA — Pilot's Handbook of Aeronautical Knowledge (FAA-H-8083-25C)
- SHGM — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (mevzuat ve duyurular)
- FAA — Instrument Flying Handbook (FAA-H-8083-15B, PDF)
Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.
Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]