CG

Center of Gravity

Türkçe: Ağırlık Merkezi

KISACA

CG, uçağın toplam ağırlığının yoğunlaştığı ve denge noktasını belirleyen hayali noktadır. Uçağın güvenli ve verimli uçuşu için CG'nin belirli sınırlar içinde olması zorunludur.

CG nedir?

Ağırlık Merkezi (CG), uçağın tüm kütlesinin eşit şekilde dağıldığı ve dengede durduğu hayali noktadır. Uçağın ağırlık ve denge hesaplamalarında merkez referans noktası olarak kullanılır ve genellikle Ortalama Aerodinamik Kord (MAC) üzerinde yüzde cinsinden ifade edilir.

CG konumu uçağın stabilitesi, kontrol karakteristikleri ve performansı üzerinde doğrudan etkili olur. CG'nin çok ileri olması (forward) uçağı ağırlaştırır ve kontrol gücü azalır; çok geri olması (aft) ise stabilitesini bozar ve spin eğilimi artırır. Bu nedenle her uçak için Uçak Uçuş El Kitabı (AFM) tarafından belirtilen CG sınırları vardır.

Pilot, her uçuş öncesinde yolcu, yakıt ve kargo dağılımını dikkate alarak CG'nin izin verilen aralıkta olduğunu kontrol etmelidir. Ağırlık ve denge hesaplaması, uçuş planlamasının kritik bir parçasıdır ve hatalı CG konumu uçağın uçuş karakteristiklerini tehlikeye düşürebilir.

Örnek

Örnek: Bir Cessna 172'de MAC (Ortalama Aerodinamik Kord) 40 cm'dir. AFM'de CG sınırı %25 ile %33 MAC arasında belirtilmiştir. Pilot, yolcu ve yakıt dağılımını hesapladıktan sonra CG'nin %28 MAC'da olduğunu bulursa, bu izin verilen sınırlar içindedir ve uçuş yapılabilir.

Karıştırılanlar

KoşulCG Ön Sınırının ÖtesindeCG Arka Sınırının Ötesinde
Kontrol ZorluğuAğır burun, asansör kontrol zorHafif burun, kontrol hassas
StabiliteStatik stabilite iyi, dinamik stabilite düşükStatik stabilite zayıf, spin riski
Pilot HissiUçak ağır, tepki yavaşUçak çok duyarlı, aşırı tepki
KENDİNİ DENE

Bir uçağın CG'si AFM'de belirtilen ön sınırının ötesine geçerse (çok ileri), uçağın uçuş karakteristikleri nasıl değişir?

ATPL sınavında bu konu nasıl sorulur? 3 soru

Sorular sınavdaki gibi İngilizcedir. Cevabını düşün, sonra aç.

1. An aircraft has a loaded mass of 5500 lbs and the centre of gravity is at 22 inches aft of the datum. A passenger weighing 150 lbs moves from row 1 to row 3, a distance of 70 inches aft. What is the new CG position?

  1. 23.9 inches
  2. 22.9 inches
  3. 26.3 inches
  4. 21.1 inches
Cevabı göster

Doğru cevap: 23.9 inches

Yolcu 70 inç geri hareket ettiğinde moment değişimi (150 × 70) ÷ 5500 = 1,9 inç olup yeni CG konumu 23,9 inç olur.

2. An aeroplane has its centre of gravity at 713 mm aft of the datum point. The mean aerodynamic chord extends from 524 mm to 1706 mm aft of datum. Calculate the CG position as a percentage of MAC.

  1. 10 %
  2. 60 %
  3. 41 %
  4. 16 %
Cevabı göster

Doğru cevap: 16 %

CG yüzde MAC = (CG konumu − MAC ön kenarı) ÷ MAC uzunluğu × 100 formülü ile hesaplanır.

3. The centre of gravity is at 21% MAC. The MAC is 73 inches long and its leading edge is 26 inches aft of datum. What is the CG position relative to datum?

  1. 10.67 inches fwd of datum
  2. 41.33 inches fwd of datum
  3. 10.67 inches aft of datum
  4. 41.33 inches aft of datum
Cevabı göster

Doğru cevap: 10.67 inches fwd of datum

CG = MAC ön kenarından 21% × 73 = 15,33 inç; datum'dan = 26 − 15,33 = 10,67 inç ileri konumdadır.

Bu dersten 10 soruyu ücretsiz çöz →

CG hakkında sık sorulan sorular

CG neden önemlidir?

Uçağın dengesi, kontrol edilebilirliği, yakıt verimliliği ve güvenliği CG konumuna doğrudan bağlıdır. Sınırlar dışında CG, uçuş kazalarına yol açabilir.

CG nasıl hesaplanır?

Uçağın boş ağırlığı, ağırlık merkezinin referans noktasından uzaklığı, yolcu, yakıt ve bagajın konumları kullanılarak moment hesaplaması yapılır. Moment toplamının toplam ağırlığa bölümü CG yüzdesini verir.

Resmi Kaynaklar ve İleri Okuma

Bu yazı eğitim amaçlıdır; uçuşta güncel resmi yayınlar (AIP, NOTAM, uçağın POH/AFM'i) esas alınır.

Son güncelleme: · Hata bildirimi: [email protected]