Drone uçuş kuralları özeti
Kısaca: Eski talimatta (2019, geçiş dönemi) İHA0/İHA1 uçuşları yalnızca yeşil (serbest) bölgelerde, gündüz, VMC ve en az 2 km görüşte, pilotun görüş hattında ve yatayda en fazla 500 m, yerden en fazla 400 ft (120 m) yükseklikte ve insan ile yapılardan en az 50 m uzakta yapılır. Havalimanlarında pist kenarından 5 NM (9 km) içi kırmızı bölgedir. Yeni talimatta P0/P1 için sınırlar 120 m yükseklik ve 3000 m yatay mesafedir.
Eski ve yeni talimat yan yana
| Kural | Şimdi (SHT-İHA 2019) | Yeni (SHT-İHA 2026) |
|---|---|---|
| Sınıflar | İHA0 500 g–4 kg · İHA1 4–25 kg · İHA2 25–150 kg · İHA3 150 kg+Md.5 | M0 500 g–4 kg · M1 4–25 kg · M2 25–150 kg · M3 150 kg+ · Basit İHA muafMd.8 |
| Pilot | İHA0 (12+) ve İHA1 (15+): lisans yok, kayıt · İHA2/İHA3: lisans (18+)Md.14 | P0 (10+) · P1 (18+) · P2 (18+)Md.15, Md.17 |
| Azami yükseklik | 400 ft (120 m) AGLMd.19/1-c | 120 m (P0 ve P1)Md.15/2 |
| Yatay mesafe | Görüş hattında, en fazla 500 mMd.19/1-b | Görüş hattında, en fazla 3000 m (P0 ve P1)Md.15/2 |
| Gece | Yok: gün doğumu – gün batımı arasıMd.19/1-a | P0 yalnızca gündüz · P1 uygun donanımla geceMd.15/2 |
| İnsanlar | İnsan ve yapılardan en az 50 mMd.19/1-ç | Kalabalık insan grupları üzerinde uçuş yalnızca P2Md.15/2 |
| Görüş hattı dışı | İHA0/İHA1 için yokMd.19/1-b | Yalnızca P2Md.15/2 |
| Bölgeler | Serbest (yeşil) · izne tabi · kırmızı (özel izne tabi)Md.4, Md.17, Md.18 | Yeşil · turuncu · kırmızı (İHATTYS haritası)Md.12 |
| Havalimanı | Pist kenarından 5 NM (9 km) içi kırmızı bölgeMd.18/1-a | Haritadaki kırmızı bölge; uçuş öncesi kontrol zorunluMd.12, Md.22/2 |
| Kayıt | SHGM İHA Kayıt Sistemi; etiket araca yapıştırılırMd.11 | İHATTYS (Basit İHA hariç herkes)Md.11, Md.21 |
| Teknik | İHA1: çakar lamba, veri bağı kaybında acil iniş, otomatik uçuş kaydıMd.7 | Uzaktan tanımlama ve coğrafi sınırlama (Basit İHA hariç)Md.23 |
| Yaptırım | 2920 sayılı Kanun ve SHY-İPC hükümleriMd.26, Md.27 | Lisans 1 ay – 2 yıl askı; ağır ihmal veya kasıtta iptalMd.25 |
Şu an geçerli kurallar (İHA0 / İHA1)
Nerede?
- Sportif ve amatör uçuşlar yalnızca yeşil (serbest) bölgelerde (Md.19/5). Yeşil bölgeler AIP ENR 5.5'te ilan edilir; serbest bölgedeki sportif uçuş izni kayıt sistemi üzerinden otomatik verilir (Md.17).
- Kırmızı bölgeler (risk analizi ve SHGM izni olmadan uçulamaz, Md.18/1):
- Havalimanlarında en yakın pist kenarından 5 NM (9 km) içi, irtifadan bağımsız;
- Seyrüsefer cihazları, heliport, heliped, hava parkı ve yayımlanmış deniz iniş alanları çevresinde 5 NM;
- 400 ft üzerindeki uçuşlar;
- AIP ENR 5.1'deki yasak, tahditli ve tehlikeli sahalar;
- Askeri binalar, cezaevleri, akaryakıt depo ve istasyonları, silah/fişek fabrikaları çevresi;
- NOTAM ile ilan edilen sahalar.
- Kırmızı bölge için başvuru uçuştan en az 10 iş günü, izne tabi bölge için 5 iş günü önce yapılır (Md.17).
Nasıl?
- VMC, gün doğumu – gün batımı arası, en az 2 km görüş (Md.19/1-a).
- Pilotun görüş hattında (dürbün veya ekran olmadan), yatayda en fazla 500 m (Md.19/1-b, Md.4).
- Yerden en fazla 400 ft (120 m) (Md.19/1-c).
- İnsan ve yapılardan en az 50 m (Md.19/1-ç).
- Diğer hava araçlarından ayrılma ve çarpışmadan kaçınma İHA pilotunun sorumluluğundadır (Md.20).
Sorumluluk, sigorta, bildirim
- İşletici ve sahipler üçüncü şahıslara verilen zarardan sorumludur (Md.10/1).
- 25 kg üzerindeki İHA'lar ve ağırlıktan bağımsız ticari faaliyet için üçüncü şahıs sigortası zorunludur (Md.10/2).
- Emniyeti tehdit eden olaylar 48 saat içinde bildirilir; özel hayatın gizliliği Türk Ceza Kanunu ile korunur (Md.27).
- İzinsiz operasyonlar 2920 sayılı Sivil Havacılık Kanunu kapsamında yaptırıma tabidir (Md.26).
Yeni talimatla (P0 / P1)
- P0: ticari olmayan, görüş hattında ve gündüz; P1: ticari, görüş hattında, uygun donanımla gece. İkisinde de en fazla 120 m yükseklik ve 3000 m yatay mesafe (SHT-İHA 2026 Md.15/2).
- Görüş hattı dışı, otonom ve kalabalık üzerindeki uçuşlar yalnızca P2 (Md.15/2).
- Yeşil bölgede izinsiz; turuncu bölgede çoklu uçuş uygunluğuyla izinli; kırmızı bölgede SHGM izni ve NOTAM ile (Md.12/7).
- Uçuştan önce İHATTYS durum görüntüleyicisinden bölge ve trafik kontrolü zorunlu (Md.22/2).
- Kontrol bağlantısı kaybında araç önceden belirlenen, meskûn mahal üzerinden geçmeyen bir kurtarma alanına gitmeli ya da uçuşu sonlandırmalı; pilot durumu derhal bildirir (Md.18).
Rehberler: Drone ehliyeti · Yeni İHA talimatı
Sık sorulan sorular
Drone kaç metre yükseğe çıkabilir?
Eski talimatta (2019) İHA0/İHA1 yer seviyesinden en fazla 400 ft (120 m) uçabilir; 400 ft üzeri kırmızı bölge sayılır. Yeni talimatta P0/P1 için sınır 120 m'dir.
Drone'la insanların üzerinden uçulabilir mi?
Eski talimatta (2019) insan ve yapılardan en az 50 m uzak durulmalıdır. Yeni talimatta kalabalık insan grupları üzerinde uçuş yalnızca P2 lisansı kapsamındadır.
Şehir içinde drone uçurmak serbest mi?
Uçuş yalnızca yeşil (serbest) bölgelerde izinsiz yapılabilir. Askeri alanlar, cezaevleri, akaryakıt tesisleri, havalimanı ve helipad çevresi ile NOTAM'la kapatılan alanlar kırmızı bölgedir. Yeni sistemde güncel bölgeler İHATTYS haritasından kontrol edilir.
Drone için sigorta zorunlu mu?
Eski talimatta (2019) 25 kg üzerindeki İHA'lar ile ağırlığı ne olursa olsun ticari faaliyette kullanılan İHA'lar için üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası zorunludur.
Kuralları ihlal edersem ne olur?
Eski talimatta (2019) izinsiz operasyonlar 2920 sayılı Sivil Havacılık Kanunu kapsamında yaptırıma tabidir. Yeni talimatta lisans kusura göre 1 ay ile 2 yıl arasında askıya alınır; ağır ihmal veya kasıtta iptal edilir.
Bilgini test et
180 soruluk İHA soru bankası ve 20 soruluk, 20 dakikalık sınav provası ücretsiz üyelikle açık.
Sınav provasına git Hangi seviye sana uygun?Diğer rehberler
Kaynaklar
- SHGM, İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA), Rev.3, 05.07.2019 — eski talimat; geçiş dönemi (31.07.2027) ve İHATTYS açılana kadar kayıt/izin işlemlerinde uygulanıyor. Metinde "Md." ile gösterilen maddeler bu talimata aittir (2019).
- SHGM, İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA), yürürlük 30.07.2026 — yeni talimat (2026).
Bu rehber eğitim amaçlıdır. Kurallar değişebilir; uçuştan önce SHGM'nin güncel talimat metnini ve İHA sistemlerindeki bölge bilgisini kontrol edin.